Share

ನಾ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲಿ?
ಉಷಾ ಕಟ್ಟೆಮನೆ ಕಾಲಂ

IMG-20160516-WA0001

ಸ್ವಗತ | svagata

 

 

usha

ಕೆಲವು ಬಂಧಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಅವು ಜೀರ್ಣಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ, ಹಳತಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಪೂರ್ತಿ ಕಳಚಿ ಬಿದ್ದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಹಿಮ್ಮಡಿಗೆ ಚುಚ್ಚಿದ ಮುಳ್ಳಿನಂತೆ ಸದಾ ನೋವು ಕೊಡುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.

ತಮ್ಮದೇ ದೇಹದ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಕಾರಣ ಕಡಿದು ದೂರ ಬಿಸಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ದಿನಗಳು ಕುಂಟುತ್ತಾ ಸಾಗುತ್ತಿರುತ್ತವೆ.

ಈ ಸಂಬಂಧ ಕೂಡಾ ಹಾಗಾಗಿತ್ತು.

ಪರಿಚಯವಾದ ಹೊಸತು. ಮನಸಿಗೆ ರೆಕ್ಕೆ ಬಂದಿತ್ತು.  ಆದರೆ ಅವನು ಗಂಟೆ, ನಿಮಿಷಗಳ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದ.

ಸಿಕ್ಕಿದಾಗ ಜೋರಾಗಿ ನಗುತ್ತಾ ಮಾತಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ನಗುವಿನಲ್ಲಿ ಕಲ್ಮಶವಿರಲಿಲ್ಲ. ತುಂಬಾ ಕಕ್ಕುಲಾತಿಯಿಂದ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ.

ಮಾತಿನಲ್ಲೇ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಲೋಕಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದ.

ವರ್ಷಗಳು ಉರುಳಿದಂತೆಲ್ಲಾ ಗೆಳೆತನ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಈ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಆತ ಮೆಲ್ಲ ಮೆಲ್ಲನೆ ದೂರವಾಗುತ್ತಿದ್ದುದ್ದು ಅವಳ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿತ್ತು.

ಹೀಗಿರುವಾಗಲೇ ಅದೊಂದು ಘಟನೆ ನಡೆಯಿತು.

ಈಗ ನಿಂತು ನೋಡಿದಾಗ ಅದು ಏನೇನೂ ಅಲ್ಲ. ಎದುರು ಬದುರು ಕೂತಿದ್ದರೆ ಬೈಟು ಚಹಾದಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯಬಹುದಾದ ಕ್ಷುಲಕ ಸಂಗತಿ.

ಆದರೆ ನೆಪಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವವರಿಗೆ ಅದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿತ್ತು.

ಗಾಳಿ ಬೀಸಿದಾಗ ಹಸಿರೆಲೆಯುದಿರಿದರೆ ಅದು ಗಾಳಿಯ ತಪ್ಪೇ? ಗಿಡಕ್ಕೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳದ ಎಲೆಯ ತಪ್ಪೇ? ಮೆಲುಗಾಳಿಗೂ ಕೆಳಗುದುರುವುದು ಅದರ ಸಹಜ ಗುಣವೇ?

ಆದರೆ  ಸಂಬಂಧದ ಭದ್ರ ಗೋಡೆಯಲ್ಲಿ – ಹಾಗೆ ಆಕೆಯಂದುಕೊಂಡಿದ್ದಳು – ಸಣ್ಣದೊಂದು ಬಿರುಕು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು.

ಆದರೂ…

ಆ ಬಿರುಕಿನಲ್ಲೇ ಪರಸ್ಪರ ಮುಖವಿಟ್ಟು ಮಾತಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ಬಹಳಷ್ಟು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತು, ವಾದವಾಗಿ ಆಕೆಯ ಕಣ್ಣೀರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಆಕೆ ಜಾಣೆ, ಕಣ್ಣೀರು ಕಾಣಿಸದ ಹಾಗೆ ಗೋಡೆಯ ಅಂಚಿಗೆ ಸರಿಯುತ್ತಿದ್ದಳು.

ಬಿರುಕು ಬಾಗಿಲಾಗಲು ಎಷ್ಟು ಹೊತ್ತು?

ಒಂದು ದಿನ ಆಕೆಯಂದಳು: ‘ನಂಗೊತ್ತು ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತಿ.’

ಅವನಂದ: ‘ನಾ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲಿ?’

ಅಂತರಂಗಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಬ್ಬರಲ್ಲೂ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆದಿದೆ.

ಒಂದು ದಿನ ಆತ ಬೆನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿ ಹೊರಟೇ ಹೋದ.

ತನ್ನ ಸನಿಹಕ್ಕೆ ಬಂದ, ಅಂತರಂಗಕ್ಕೆ ಇಳಿದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಲ್ಲೂ ಅವಳೀ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಅವರು ‘ನಾ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲಿ?’ ಎಂದೇ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಉತ್ತರವಾಗಿ ಬಂದಾಗ ಅತೀ ಜಾಗರೂಕರಾಗಿರಬೇಕು. ಎದುರಿಗಿರುವಾತ ಅತೀ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಮತ್ತು ಸಮಯಸಾಧಕ.

ಪ್ರೀತಿ ವಿಶ್ವಾಸ, ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಬೇಡಿ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವೇ?

ಅವಳಿಗೆ ಗೊತ್ತಿದೆ. ಅಣೆಕಟ್ಟು ಒಡೆದಿದೆ. ಹರಿಯುವ ನದಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದು.

ಆದರೂ ಆಕೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಕಟ್ಟುತ್ತಾಳೆ.

ಇದೆಲ್ಲಾ ಈಗ ಅವಳಿಗೆ ಒಂದು ಆಟದಂತೆ ಆಗಿ ಹೋಗಿದೆ. ಕೆಡವಿಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ಮುಗುಳ್ನಗುತ್ತಲೇ ಕಟ್ಟುತ್ತಾಳೆ.

‘ನಾ  ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲಿ?’ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎದುರಾದಾಗಲೆಲ್ಲ ಅವಳು ಮೌನವಾಗಿ ಆಕಾಶವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಮಲಗಿಬಿಡುತ್ತಾಳೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿ ಸಂಚಯವಾದಂತೆ ಮೆಲ್ಲನೆ ಹಾಡು ಹೇಳುತ್ತಾ ನಡೆದು ಬರುತ್ತಾಳೆ.

ಇದೀಗ ಮತ್ತೆ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಕಟ್ಟುವ ಸಮಯ!

———-

usha2ಉಷಾ ಕಟ್ಟೆಮನೆ, ಪತ್ರಕರ್ತೆಯಾಗಿ, ಅದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಕನ್ನಡ ಉಪನ್ಯಾಸಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದವರು. ದೃಶ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮಕ್ಕಾಗಿಯೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಅನುಭವ. ಆದರೆ ಅವರು ಪರಿಚಿತರಾಗಿರುವುದು ತಮ್ಮ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂವೇದನೆಯ ಬರವಣಿಗೆಯಿಂದಾಗಿ. ಕೆಲ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿಯೂ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ದೇಶ ಸುತ್ತುವುದೆಂದರೆ ಇವರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಇಷ್ಟ.

Share

2 Comments For "ನಾ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲಿ?
ಉಷಾ ಕಟ್ಟೆಮನೆ ಕಾಲಂ
"

  1. Prasad
    9th August 2016

    Very nicely narrated. Grabbed each moment of these two intense characters… Thank you ma’am for such a beautiful write-up!
    – Prasad, Republic of Angola

    Reply
    • ಉಷಾಕಟ್ಟೆಮನೆ
      11th August 2016

      ನಿಮಗೆ ಖುಷಿಯಾಗಿದ್ದು ಸಂತೋಷ ಪ್ರಸಾದ್.ಥ್ಯಾಂಕ್ಸ್
      ಆದರೆ ನನಗಿದು ಅಪೂರ್ಣ ಅನ್ನಿಸಿತ್ತು. ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಬೇಕಾಗಿತ್ತು.

      Reply

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Recent Posts More

  • 9 hours ago No comment

    ಇಲ್ಲಿ ಶಬ್ದಗಳಿಗೂ ಚಳಿಗಾಲ

              | ಕಮಲಾದಾಸ್ ಕಡಲು       ಕಪ್ಪು ಜನಾಂಗ (For Cleo Pascal) ಕಮಲಾದಾಸ್ ಕವಿತೆಯ ಅನುವಾದ     ಈಗ ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ಶರದೃತುವಿನ ಕಾಲ ಮೇಪಲ್ ಮರದ ಒಣಗಿದ ರಕ್ತದಂಥ ಕಡುಗೆಂಪು ಎಲೆಗಳು ಈ ವಾರದಂತ್ಯದವರೆಗೆ ಕೂಡ ಉಳಿಯಲಾರವು ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕಾಣಿಸುತ್ತೇನೆ, ಅಲ್ಲಿಗಿಂತ ಇಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಕಾಣಿಸುತ್ತೇನೆ ಬಿಳಿಯ ದೇವರ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕಾಲಿಟ್ಟ ಕಪ್ಪು ಜನಾಂಗದವರು ...

  • 1 day ago No comment

    ಇರಬಲ್ಲೆವಾ ಭಾವುಕರಾಗದೆ?

                  Millions of people have decided not to be sensitive. They have grown thick skins around themselves just to avoid being hurt by anybody. But it is at great cost. Nobody can hurt them, but nobody can make them happy either. ನಿಜ, ಒಂದೇ ...

  • 3 days ago No comment

    ಮೂಳೆಯ ಹಂದರವೊಂದುಳಿದು…

                      ಒಬ್ಬೊಂಟಿಯಾಗಿ ಈ ಮಹಾ ಸಮುದ್ರದ ನಟ್ಟ ನಡುವೆ ಸಾವು ಬದುಕಿನ ಸಮರದೊಳಗೆ ಅದೆಂಥಾ ಮೀನು ನನ್ನದಾಗಿತ್ತು! ಅದರ ಅಂದವೇನು, ಚಂದವೇನು? ಅದರ ಮೌಲ್ಯವೇನು, ಗಾತ್ರವೇನು? ಹಿರಿಮೆ – ಗರಿಮೆಯೇನು?   ಮೈ ಏಕ್ ಜರ್ರ ಬುಲಂದೀ ಕೋ ಛೂನೆ ನಿಕಲಾ ಥಾ ಹವಾ ನೆ ಥಮೆ ಕೆ ಜಮೀನ್ ಪರ್ ಗಿರಾ ದಿಯಾ ಮುಝಕೋ ನಝೀರ್ ...

  • 4 days ago No comment

    ಎರಡು ಕವಿತೆಗಳು

        ಕವಿಸಾಲು         ಸುನಾಮಿಯ ಊರಲ್ಲಿ ಗುಟ್ಟುಗಳ ರಟ್ಟು ಮಾಡದ ಒಡಲು ಸುನಾಮಿ ತವರಾದ ಕಡಲು ಒಳಗಿನ ಕತ್ತಲೆಯ ಕಳೆಯಲು ಹುಡುಕಿ ಹೊರಟವು ತಾವು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಕನಸುಗಳಷ್ಟೂ ಹಾವುಗಳು ಬಿಸಿಲಿಗೆ ಹೊರಳಿ ಪೊರೆ ಕಳಚಿ ನಚ್ಚಗಾದವು ಅದೇ ಕ್ಷಣದೊಳಗೆ ಅರಳಿಬಿರಿಯಬೇಕಿದ್ದ ಹೂವುಗಳು ಬಿಸಿಲ ಧಗೆಗೆ ಬೆಂದು ಬಾಡಿ ಉದುರಿಬಿದ್ದವು ನೆಲಕೆ ಶಬ್ದಗಳ ಮುಕ್ಕಳಿಸಿ ಉಗಿದ ರಭಸಕೆ ಊರ ತುಂಬಾ ನೆರೆ ಪರಿಹಾರದ ಗಂಜಿಕೇಂದ್ರಗಳಲಿ ...

  • 1 week ago No comment

    ಈ ಸಂಜೆ ಪ್ರಿತಿಯೊಡನೆ…

        ಸಣ್ಣಕಥೆ ಮೂಲ ಇಂಗ್ಲೀಷ್: ಸುಲಮಿತ್ ಈಶ್-ಕಿಶೋರ್ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ: ಉದಯ್ ಇಟಗಿ       ಸಂಜೆಯ ಆರು ಘಂಟೆಗೆ ಆರು ನಿಮಿಷ ಮಾತ್ರ ಬಾಕಿಯಿದೆ – ಹಾಗಂತ ನಗರದ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ರೈಲ್ವೇ ಸ್ಟೇಷನ್ನು ಮಾಹಿತಿ ಕೇಂದ್ರದ ಮೇಲಿದ್ದ ದೊಡ್ಡ ದುಂಡನೆಯ ಗಡಿಯಾರ ಹೇಳಿತು. ಎತ್ತರದ ಹದಿಹರೆಯದ ಸೇನಾಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬ ಆಗಷ್ಟೆ ರೈಲ್ವೇ ಸ್ಟೇಷನ್ನಿಂದ ಹೊರಗೆ ಬಂದು ಬಿಸಿಲಿಗೆ ಬಾಡಿ ಕಂದಾಗಿದ್ದ ತನ್ನ ಮುಖವನ್ನೊಮ್ಮೆತ್ತಿ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟು ...


Editor's Wall

  • 25 February 2018
    9 hours ago No comment

    ಇಲ್ಲಿ ಶಬ್ದಗಳಿಗೂ ಚಳಿಗಾಲ

              | ಕಮಲಾದಾಸ್ ಕಡಲು       ಕಪ್ಪು ಜನಾಂಗ (For Cleo Pascal) ಕಮಲಾದಾಸ್ ಕವಿತೆಯ ಅನುವಾದ     ಈಗ ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ಶರದೃತುವಿನ ಕಾಲ ಮೇಪಲ್ ಮರದ ಒಣಗಿದ ರಕ್ತದಂಥ ಕಡುಗೆಂಪು ಎಲೆಗಳು ಈ ವಾರದಂತ್ಯದವರೆಗೆ ಕೂಡ ಉಳಿಯಲಾರವು ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕಾಣಿಸುತ್ತೇನೆ, ಅಲ್ಲಿಗಿಂತ ಇಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಕಾಣಿಸುತ್ತೇನೆ ಬಿಳಿಯ ದೇವರ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕಾಲಿಟ್ಟ ಕಪ್ಪು ಜನಾಂಗದವರು ...

  • 22 February 2018
    3 days ago No comment

    ಮೂಳೆಯ ಹಂದರವೊಂದುಳಿದು…

                      ಒಬ್ಬೊಂಟಿಯಾಗಿ ಈ ಮಹಾ ಸಮುದ್ರದ ನಟ್ಟ ನಡುವೆ ಸಾವು ಬದುಕಿನ ಸಮರದೊಳಗೆ ಅದೆಂಥಾ ಮೀನು ನನ್ನದಾಗಿತ್ತು! ಅದರ ಅಂದವೇನು, ಚಂದವೇನು? ಅದರ ಮೌಲ್ಯವೇನು, ಗಾತ್ರವೇನು? ಹಿರಿಮೆ – ಗರಿಮೆಯೇನು?   ಮೈ ಏಕ್ ಜರ್ರ ಬುಲಂದೀ ಕೋ ಛೂನೆ ನಿಕಲಾ ಥಾ ಹವಾ ನೆ ಥಮೆ ಕೆ ಜಮೀನ್ ಪರ್ ಗಿರಾ ದಿಯಾ ಮುಝಕೋ ನಝೀರ್ ...

  • 15 February 2018
    1 week ago No comment

    ಭ್ರಷ್ಟತೆಯೆಂಬ ಕೊಳಚೆಯ ಹರಿವೊಡೆದು…

                        ನಮ್ಮ ನಮ್ಮ ಠಕ್ಕ ಮನಸ್ಸುಗಳನ್ನು ನಾವು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಬಲ್ಲೆವಾ? ಭ್ರಷ್ಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನ ಮಾಡಬಲ್ಲೆವಾ?   ನಾನು ತುಂಬ ಸಣ್ಣವಳಿದ್ದಾಗ ನಾವು ಆ ಮನೆ ಖರೀದಿಸಿದ್ದೆವು. ಅದರ ಎದುರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬೋರ್ಡ್ಗಲ್ಲು ಇತ್ತು. ನಾನು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಅದರ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತ ಆಡಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಆ ಸಣ್ಣ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಾನು ಅಕ್ಷರಗಳು ಕಂಡಲ್ಲೆಲ್ಲ ಕೂಡಿಸಿ ಓದತೊಡಗುತ್ತಿದ್ದೆ. ಆ ...

  • 12 February 2018
    2 weeks ago No comment

    ಇಳಿಸಂಜೆಯ ಪ್ರೀತಿ

    ಹೊರಡುವ ಹೊತ್ತು ಬಂದಿದೆ. ಕ್ಷಣಗಣನೆ ಮಾಡಲು ಇನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲೀಗ ಕ್ಷಣಗಳು ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಕ್ಷಣಗಳು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿಡಲಾರದಷ್ಟು ಸುಂದರ. ನೆನಪುಗಳು ಬರೋಬ್ಬರಿ ಮೂರು ಜನ್ಮಗಳಿಗಾಗುವಷ್ಟು ಸಾಕು.   ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಅಂದು ಜೊತೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಕ್ಷಣಗಣನೆಯ ಕಾಲವದು. ಈ ಹಿಂದೆ ಇದ್ದಿದ್ದು ಆ ಭೇಟಿಗಾಗಿ ನಿರೀಕ್ಷೆಯ ಕ್ಷಣಗಣನೆ. ಈಗಿರುವುದು ಇನ್ನೇನು ಈ ಕ್ಷಣವು ಮುಗಿದು ಹೋಗಲಿದೆಯಲ್ಲಾ ಎಂಬ ಆತಂಕದ ಕ್ಷಣಗಣನೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಭೇಟಿಯ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ...

  • 11 February 2018
    2 weeks ago One Comment

    ತ್ಯಾಗಮಯಿ ತಾಯಿ ಕನಲಿದಳೇ ಎಂದು ಕೇಳುವವರಿಲ್ಲ…

      ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ಮಾತ್ರವೇ ಹೆಣ್ಣನ್ನು ನೋಡುವ ಜಾಯಮಾನ ಕೊನೆಗಾಣುವವರೆಗೂ ಪುರುಷ ಪ್ರಧಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ತನ್ನ ಕೇಡುಗಾಲವನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ.     ಒಂದು ವರದಿಯನ್ನೋದುತ್ತಿದ್ದೆ. ಚೀನಾಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು. ತನ್ನ ಇವತ್ತಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿರಬೇಕಿದ್ದ 6 ಕೋಟಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದೆ ಆ ದೇಶ. ಅಲ್ಲೀಗ ಮದುವೆಗೆ ಬೆಳೆದುನಿಂತ ಯುವಕರಿಗೆ ಹುಡುಗಿಯರೇ ಇಲ್ಲ. ಇಂಥದೊಂದು ವಿಪರೀತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದದ್ದು ಒಂದು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ಮಗು ಎಂಬ ನೀತಿ. ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸ್ಫೋಟಕ್ಕೆ ಕಡಿವಾಣ ...