Share

ಮಾಯಿಲಕೋಟೆ
ಈಶ್ವರ ದೈತೋಟ ಕಾಲಂ

ನಾನು ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದ ದೈತೋಟದ ಮನೆ ನಮ್ಮೂರಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಾಯಿಲಕೋಟೆ ಮಡಿಲಲ್ಲಿದೆ. ಹುಟ್ಟುವಾಗ ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರಾಂತದಲ್ಲಿದ್ದ ಪಾಣಾಜೆ ಗ್ರಾಮದ ಈ ಪ್ರದೇಶ ನಾನು ಶಾಲೆಗೆ ತೆರಳುವಾಗ ಮೈಸೂರು ಪ್ರಾಂತಕ್ಕೆ ಸೇರಿತ್ತು. ನನ್ನ ಆಕ್ಕ, ಅಣ್ಣಂದಿರೆಲ್ಲ ಕಲಿತ ಪಕ್ಕದ ಪಡ್ರೆ ತೋಟದ ಬಯಲಿನ ಶಾಲೆ ನಾನು ಸರಸ್ವತಿ ವಂದನ ಮುಗಿಸಿ ಸೇರುವಾಗ ಕೇರಳದ ಪಾಲಾಗಿತ್ತು. ಇವೆಲ್ಲದರ ನಡುವೆ ಊರಿನ ಹೆಮ್ಮೆ- ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕತಿಯೇ ಮೈವೆತ್ತಂತೆ ಮಾಯಿಲಕೋಟೆ ಬೆಟ್ಟ ಮೂರು ಗ್ರಾಮಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಮೆರೆಯುತ್ತ ಎರಡು ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಆರೇಳು ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟಿತ್ತೆಂದರೇ ಸರಿ!

ನಮಗೆ ಸವಿಯಲು ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದ ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿ, ಕುಂಟಾಂಗಿಲ, ಚಪ್ಪಳಿಕ, ಮಾವು, ಹಲಸು ಮರಗಳೆಲ್ಲ ಈ ಕಾಡಲ್ಲಿತ್ತು. ಕುಡಿಯುವ ನೀರಂತೂ ಅದರ ಉದರದಿಂದಲೇ ಬರುತ್ತಲಿತ್ತು. ಅಜ್ಜ, ನಮ್ಮಪ್ಪ, ಅಣ್ಣ ಎಂದು ಕುಟುಂಬದವರು ಊರಿನವರ ಆರೋಗ್ಯರಕ್ಷಣೆ, ಸುಧಾರಣೆಗೆಂದು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆಯುರ್ವೇದ ಮತ್ತು ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ ಆಧಾರದ ಅಜ್ಜಿಮದ್ದಿನ ಹಣ್ಣು, ಕಾಯಿ, ಸೊಪ್ಪು, ಕೆತ್ತೆ, ಬೇರು, ನಾರು, ಬೀಜಗಳೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಬೆಳೆಸಿ ಸಲಹುವ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಿಲು ಈ ಹಸಿರು ಗುಡ್ಡವಾಗಿತ್ತು.

ಯಾರಾದರೂ ನಮ್ಮೂರಿಗೆ ಬಂದರೆ ಸಾಕು. “ನಮ್ಮೂರಿನಲ್ಲಿ ಮಾಯಿಲಕೋಟೆ ಇದೆ. ಅದನ್ನು ಹತ್ತಿದರೆ ಪೂರ್ವದ ಜಂಗ್ಲಿಕಾಡಿ ನೆಡೆಯಿಂದ ಸೂರ್ಯ ಉದಯಿಸಿ ಮೇಲೇರುವುದನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಪಶ್ಚಿಮದ ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಹಡಗು ಸಾಗುವುದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಗುಡ್ಡದ ಕೊಡಿಯಲ್ಲಿ ಹುಲಿ ಬಾಂಡೆಲು ಇದೆ, ಪತ್ರಡೆ ಮಾಡಲು ರುಚಿರುಚಿ ಮರಕೆಸುವು ಬೇಕಾಷ್ಟು ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಬಲಿಯೇಂದ್ರ ಪೂಜೆ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕೆ ಪಾದೆ ಹೂವು ಉಂಟು” ಎಂದೆಲ್ಲಾ ಜಂಭದಿಂದ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದುದು ನೆನಪಿದೆ.

ತೋಟದಬೈಲಿನ ಶಾಲೆಗೆ ಐದಾರು ಮಕ್ಕಳು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಜೊತೆಗೆ ನಮಗಿಂತ ಹಿರಿಯಳಾದ ಧೂಮಾಲು ಎಂಬ ಬಾಲಕಿಯೊಬ್ಬಳಿದ್ದಳು. ತನ್ನ ತಲೆಗೆ ಶಾಲೆ ಬರವು ಹತ್ತುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಅವಳು ಬರಲೊಪ್ಪುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಒತ್ತಾಯಕ್ಕೆ ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕುಡುಕನೊಬ್ಬ ರಸ್ತೆಬದಿಯ ಸರಕಾರೀ ಜಾಗದಿಂದ ಮರ ಕಡಿದು ಗಡಂಗಿಗೆ ಮಾರಿ ಕಳ್ಳು ಕುಡಿದುಯಾರನ್ನಾದರೂ ಬೈಯುತ್ತಲೇ ದಿನವೂ ಬರುತ್ತಿದ್ದ. ನಮಗೆ ಅವನನ್ನು ಕಂಡರೆ ಕೈಕಾಲು ನಡುಕ. ದೊಡ್ಡವರೂ ಆತನಿಗೆ ಏನೂ ಹೇಳುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.

ಶಾಲೆ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಮರ ಎಂಬ ಪಾಠವೊಂದಿತ್ತು. ಯಾರೂ ಮರಕಡಿಯಬಾರದು. ಅದರಿಂದ ಉಸಿರಾಟಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಆಮ್ಲಜನಕ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದೆಲ್ಲ ಮೇಷ್ಟ್ರು ಮನದಟ್ಟು ಮಾಡಿದ್ದರು. ಧೂಮಾಳು ನಿಂತು “ಸಾರೆ, ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರೋಒಬ್ಬ ದಿನಾಲೂ ಮರ ಕಡಿಯುತ್ತಾನೆ, ತಪ್ಪಲ್ವಾ ಸಾರೆ” ಎಂದು ಕೇಳಿಯೇ ಬಿಟ್ಟಳು. ಹೌದು, ಮರಗಿಡಗಳು ನಮಗೆ ಉಸಿರಾಡಲು ಬೇಕಾದ ಆಮ್ಲಜನಕವೆಂಬ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ಗಾಳಿಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಸತ್ತು ಹೋಗಬಹುದು ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದರು.

ಶಾಲೆಯಿಂದ ವಾಪಾಸಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ ಕುಡುಕನ ಮರ ಕಡಿಯುವಿಕೆ ನಡೆದಿತ್ತು. ಆಕೆ ಸೊಂಟದ ಮೇಲೆ ಕೈಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು- “ಯಾಕೋ ನೀನು ಮರಕಡಿಯುತ್ತೀಯಾ, ಮರಕಡೀಬೇಡ” ಎಂದು ಅಬ್ಬರಿಸಿ ಬಿಟ್ಟಳು. ಕುಡುಕ ಕತ್ತಿ ಹಿಡಿದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ತಲೆ ಕಡಿಯುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ಭಯದಲ್ಲಿ ನಾವೆಲ್ಲ ತತ್ತರಿಸಿದೆವು. ನಾನು ಮರಾ ಕಡೀತೀನಿ ನಿನಗೇನು ಸಂಕಟ ಅದ್ರಿಂದ ಎಂದು ಕುಡುಕ ಧಮ್ಕಿ ಹಾಕಿದ. “ಮರ ಕಡಿದ್ರೆ ನಮಗೆಲ್ಲಾ ಗಾಳಿ ಬರಲ್ಲಾ, ನಾವೆಲ್ಲ ಸತ್ತೋಗಿ ಬಿಡುತ್ತೀವಿ. ಕಡೀಬೇಡ” ಎಂದು ದಬಾಯಿಸಿ ಬಿಟ್ಟಳು. ನಾನು ಕಡೀತೀನಿ ನೀನೇನು ಮಾಡ್ತೀಯಾ? ಎಂದು ಆತ ಮರು ಅಬ್ಬರಿಸಿದ. ನಾನು ಹೋಗಿ ಮೇಷ್ಟ್ರಿಗೆ ಹೇಳ್ತೀನಿ ಎಂದು ಈ ಹುಡುಗಿ ಪತ್ಯುತ್ತರಿಸಿದಳು. ಕುಡುಕನಿಗೆ ಅದೇನಾಯಿತೋ ಕತ್ತಿ ಬಿಸಾಕಿ ಓಡಿಹೋದವನು ಮತ್ತೆಂದೂ ಅಲ್ಲಿ ಮರಕಡಿಯುವುದು ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ. (ಬಹುಶಃ ತನ್ನನ್ನೆಲ್ಲಾದರೂ ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿಸಿಯಾರೆಂಬ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿರಬೇಕು!).

ಈಗ ನಮ್ಮೂರಿನಲ್ಲಿ ರಾತೋರಾತ್ರಿ ಮರ ಕಡಿದು ಕಳ್ಳಸಾಗಾಣಿಕೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಅವರನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಯಾರೂ ಧೈರ್ಯ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಒಬ್ಬ ಅನಕ್ಷರಸ್ಥ ಪುಟ್ಟ ಬಾಲಕಿಗಿದ್ದ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಧೈರ್ಯವಿಂದು ಯಾರಿಗೂ ಇಲ್ಲ.

ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಹುಡುಗನಿದ್ದ. ನನಗಿಂತ 3 ವರ್ಷ ಚಿಕ್ಕವ. ರಾಮನೂ ಶಾಲೆಯೆಂದರೆ, ಕಾಡಿನತ್ತ ಓಡಿ ಮರೆಯಾಗುವ ಹುಡುಗ. ಹೊರಗಡೆ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸ ಬೇಕಾದಷ್ಟಿರುವಾಗ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಗೊಡ್ಡು ಮೇಸ್ಟರುಗಳ ಪುರಾಣ ಕೇಳುವುದೇಕೆಂದು ಅವನ ನಿಲುವಾಗಿತ್ತು. ಹರಕಲು ಚಡ್ಡಿ, ಹಲ್ಲುಜ್ಜದ ಮೂತಿಯಿಂದಾಗಿ ಅವನೆಂದರೆ ನನಗೆ ಅಷ್ಟಕಷ್ಟೆ. ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಕೆಲಸ ಹೇಳಿದರೆ ಅವನ್ನೆಲ್ಲ ಚಕಚಕನೆ ಆತಮಾಡಿ ಮುಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರೀತಿಯಿಂದ ನನಗೆ ಹೊಟ್ಟೆಯುರಿ ಆಗುತ್ತಲಿತ್ತು. ದೋಸೆಯಾಸೆಯಿಂದ ಆತ ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ರಜಾ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಲಿದ್ದ. ನಮ್ಮ ಕೈಗೆ ಸಿಗಹಾಕ್ಕೊತ್ತಿದ್ದ. ಗುಡ್ಡಕಾಡು ಸುತ್ತುವುದು, ದೊಡ್ಡಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಸೊಕ್ಕುವುದು ನಮ್ಮ ಅಭ್ಯಾಸವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟಿತ್ತು.

ಶಾಲೆಯೆಂದರೆ ನರಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದ ರಾಮ ಬಯಲಾಟ ಪ್ರಿಯ. ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಡದ ಪುರಾಣ ಕಥೆಗಳು, ಹಾಸ್ಯಕಾರನ ಕುಣಿತದ ತಮಾಶೆಯ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಕಾಲೀನ ತುಳು ಜೋಕುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ನನಗೆ ಕಂಠಪಾಠ ಮಾಡಿಸಿದವನೂ ಈ ಮಹಾರಾಯನೇ. ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಮೇಲೆ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಕೂತರೆ ತಾನೆ? ಆತ ಕಾಡುಮೇಡು ಸುತ್ತಬೇಕಲ್ಲ! ಕರಂಡೆಕಾಯಿ, ಕುಂಟಲ, ಚಪ್ಪಳಿಕ ಜಂಬುನೇರಳೆ, ತುಳುವ ಪೆಲಕ್ಕಾಯಿ ಕದ್ದು ಸವಿಯಬೇಕಲ್ಲ! ಜೇನು ಒಕ್ಕಲುಗಳನ್ನು ಶೋಧಿಸಿ, ನಮ್ಮದೊಡ್ಡಣ್ಣನಿಗೆ ಹೇಳಬೇಕಲ್ಲ. ಮರದಗೆಲ್ಲು, ಕಾಂಡ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣ ಗೋಳೆಯೊಳಗಣ ಜೇನುಗೂಡುಗಳನ್ನು, ಸೊಸೈಟಿಯಿಂದ ತಂದ ಮರದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯೊಳಗೆ ಹಿಡಿದು ಹಾಕುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ, ಆತನ ಸಂಭ್ರಮವಿದ್ದುದು ಜೇನುಗೂಡಿನೊಳಗಿರುವ ಮೊಟ್ಟೆಯೆರಿಯನ್ನು ಮುಕ್ಕುವುದರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಹೋಗುವ ಜೇನುತುಪ್ಪ ನೆಕ್ಕುವುದರಲ್ಲಿ. ಕೊನೆಗೆ ಆತನ ಕೈಗೊಂದಷ್ಟು ಚಿಲ್ಲರೆ ಕಾಸೂ ಸಿಗುತ್ತಲಿತ್ತು. ಅವನಾಗ ತಿನ್ನುತ್ತಲಿದ್ದ ಹುಳಹುಪ್ಪಟೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಮಾನವರ ಭವಿಷ್ಯದ ಫೂಡ್‍ಎಂದು, 4 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ವಿಶ್ಷಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡತೊಡಗಿದೆ.

ನನಗಂತೂ ಜೇನುಹುಳಗಳ ಜಾಡು, ವಾಸನೆ ಹಿಡಿಯುತ್ತಾ ಅವು ಎಲ್ಲಿ ಗೂಡುಕಟ್ಟಿವೆಯೆಂದು ಹುಡುಕುವುದನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟವ-ಕಾಡು ಕಾಯಿ, ಹಣ್ಣುಗಳ ರುಚಿಯನ್ನು ನನ್ನ ನಾಲಗೆಗೆ ಅಂಟಿಸಿದವನು ಅವನೇ. ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬೀಡಿ ಹೊಗೆ ಹಿಡಿದು, ಕೆಮ್ಮಿಸಿದವನೂ ಅವನೇಯೇ, ಮಮ್ಮದೆ ಬ್ಯಾರಿಯ ಮಗ ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಪೇಟೆಯಿಂದ ಊರಿಗರಿಗೆ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆಂದು ತರುತ್ತಲಿದ್ದ ಮೀನು ಬುಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತಿದ್ದ ಮೀನುಗಳ ಆಕಾರ, ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ತಾಳೆ ಹಾಕಿ, ತೋರಿಸಿದವನೂ ಇನ್ನಾರೂ ಅಲ್ಲ. ಮುಂದಿನ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆಂದು ಪೇಟೆ ಸೇರಿ, ಅವನನ್ನು ಮರೆತೇ ಬಿಟ್ಟೆ. ಆದರೆ, ಆತ ಕಲಿಸಿದ ಪ್ರಕೃತಿ ಪಾಠಗಳೆಲ್ಲವನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯುತ್ತಾ ಚಕಿತನಾಗತೊಡಗಿದೆ.

ನಮ್ಮಪ್ಪ ಹಳ್ಳಿಯ ತೋಟದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ ವೈದ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ದಿನವೂ ಹತ್ತಾರು ಕುಟುಂಬಗಳು ಅವರಿಂದ ನಾಲಿಗೆ, ನಾಡಿಪರೀಕ್ಷೆ, ಮಾಹಿತಿಪತ್ರ ಬರೆದುಕೊಡುವಿಕೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕ್ರಮಗಳಿಂದ ರೋಗ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿಸಿ ಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಎಲ್ಲರೂ ಕ್ಯೂನಲ್ಲಿ ಕೂತಿದ್ದು, ಬರಬೇಕಿತ್ತು. ಆ ವೇಳೆಗೆ, ನಮ್ಮಜ್ಜಿ ಕ್ಯೂ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿದ್ದವರೊಂದಿಗೆ ಹರಟೆ ಹೊಡೆಯುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ- ಕೆದಕಿ, ಕೆದಕಿ ಕೇಳಿ ಉತ್ತರ ಪಡೆಯುವುದರಲ್ಲಿ ಹುಶಾರು.

‘ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರೇನು, ಮದುವೆಯಾಗಿದೆಯಾ, ಮಕ್ಕಳೆಷ್ಟು-ಹೆಣ್ಣೆಷ್ಟುಗಂಡೆಷ್ಟು, ಅವರನ್ನು ಎಲ್ಲಿಗೆಲ್ಲಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಎಲ್ಲಿಂದೆಲ್ಲಾ ಸೊಸೆಯರನ್ನು ತಂದಿದೆ. ಅಳಿಯನ ಸಂಬಳ ಎಷ್ಟು? ಗಿಂಬಳ ಎಷ್ಟು’ ಎಂದೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಂದ ಕಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಎಳೆಯ ನಾನು “ಅಜ್ಜಿ ನಿಮಗೆ ಬುದ್ಧಿಯಿಲ್ಲ, ಅಪರಿಚಿತರ ಬಳಿ ಈ ರೀತಿಯೆಲ್ಲಾ ಕೇಳುತ್ತಾ ಹೋದರೆ ಅವರಿಗೆಷ್ಟು ಬೇಜಾರಾದೀತೆಂದು” ಜೋರಾಗಿ ಕೇಳಿ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದೆ.

‘ಬಾಯ್ಮುಚ್ಚಿ ಕೂತ್ಕೋ, ನಿನ್ನಪ್ಪನ ಅಮ್ಮ ನಾನು, ನೀನು ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತೀಯಾ, ಊರೆಲ್ಲಾರೊಂದು ಸವಾರಿ ಮಾಡುತ್ತೀಯಾ, ನಾನು ಮುದುಕಿ ಕೂತಲ್ಲೇ ಊರಿನ ಸುದ್ದಿ ತಿಳಿಯಬೇಡವೇ, ಬಂದವರನ್ನು ಕೇಳದೆಯೇ ಗೊತ್ತಾಗುವುದು ಹೇಗೆ?’ ಎಂದು ದಬಾಯಿಸಿಯೇ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಅಜ್ಜಿಯದು ನ್ಯೂಸ್‍ ಆನ್‍ಡಿಮಾಂಡ್. ಈಗ ಡಿಜಿಟಲ್‍ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ನಮಗೆ ಬೇಕೋ, ಬೇಡವೋ, ಒಳ್ಳೆಯದು, ಕೆಟ್ಟದ್ದು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಹೊತ್ತುಗೊತ್ತಿಲ್ಲದೆ ರಾಶಿ ಹಾಕುತ್ತಿದೆ.

ಅಪೂರ್ವ ಪ್ರಕೃತಿ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ, ಬೆಳೆದ ನನಗೆ ದೇಶದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಹಬಾಳ್ವೆ ನಡೆಸಿದ ಮಾಯಿಲಕೋಟೆಯಂತಹ ಸಮುದಾಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರೀತಿ, ಗೌರವಗಳು ಇದೆ, ಇರುತ್ತದೆ. ಅಸ್ಸಾಂ, ಹಿಮಾಚಲದಂಚಿನ ಹಲವು ಬೆಟ್ಟದೂರುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲ ಕಳೆದುದೂ ನನ್ನ ಅನುಭವವನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸಿದೆ. ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪ್ರಭಾವ, ಜಗದಗಲೀಕರಣದ ಒತ್ತಡಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಸರದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಿಂದ ಬದುಕಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಈಗ ಎದ್ದೆದ್ದುಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.

———————-

ಈಶ್ವರ ದೈತೋಟ

1ಕರ್ನಾಟಕದ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದ ಹಿರಿಮೆ. 1991ರಿಂದ 2011ರವರೆಗಿನ ಎರಡು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರದ ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕದ ಫೌಂಡರ್ ಚೀಫ್ ಎಡಿಟರ್. ಮಣಿಪಾಲದ ಉದಯವಾಣಿ ರೆಸಿಡೆಂಟ್ ಎಡಿಟರ್, ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಕ) ಎಡಿಟರ್, ಕನ್ನಡದ ಸೀನಿಯರ್ ಮೋಸ್ಟ್ ದೈನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕದ ಚೀಫ್ ಎಡಿಟರ್ ಹಾಗೂ ನೂತನ ವಾರಪತ್ರಿಕೆ ಚೀಫ್ ಎಡಿಟರ್ ಆಗಿ ಹೊಣೆಹೊತ್ತವರು.

ಮುದ್ರಣ ಮಾಧ್ಯಮ, ರೇಡಿಯೋ, ಟೆಲಿವಿಷನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಮೂರೂವರೆ ದಶಕಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಅನುಭವ. ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಶಿಕ್ಷಣ, ಅಭ್ಯುದಯ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಮೀಡಿಯಾ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಅಪಾರ ಸಾಧನೆ. ಯುಜಿಸಿ ಮತ್ತು ಯೂನಿಸೆಫ್ ತರಬೇತಿ ಯೋಜನೆಗೆ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಕನ್ಸಲ್ಟೆಂಟ್ ಎಂದು ಮನ್ನಣೆ.

2015ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಟಿಎಸ್ಆರ್ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಮೂಡಬಿದ್ರೆಯ ನುಡಿಸಿರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, 2008ರಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯುದಯ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಮೈಸೂರಿನ ಕುವೆಂಪು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಪಾದಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2006). 2008ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಝಿ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್‌ನಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಮೀಡಿಯಂ ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಸಂಪಾದಕ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಮೀಡಿಯಾ ಪರ್ಸನ್ (ವೀಕ್ಷಕರ ಆಯ್ಕೆ) ಎಂಬೆರಡು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು. ವಾಯ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಮೇರಿಕಾ ಮತ್ತು ಕೆನೆಡಿಯನ್ ರೇಡಿಯೋಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಪ್ರಸಾರವಾಗಿವೆ. ಹಲವು ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಜರ್ನಲ್‌ಗಳಿಗೂ ಲೇಖನ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಅಭ್ಯುದಯ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಅವರ ನಿತ್ಯ ಜಪ. ಅಭ್ಯುದಯ ಸಂಬಂಧಿತ ಅನೇಕ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟರಿಗಳನ್ನು, ರೇಡಿಯೋ ರೂಪಕಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿರುವ ಅನುಭವ. ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಮತ್ತಿತರ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಬರೆದಿರುವ, ಅನುವಾದಿಸಿರುವ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 75ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು.

Share

One Comment For "ಮಾಯಿಲಕೋಟೆ
ಈಶ್ವರ ದೈತೋಟ ಕಾಲಂ
"

  1. Shaila
    6th April 2017

    ನಿಮ್ಮ ಲೇಖನ ನನ್ನ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿತು. ಧನ್ಯವಾದಗಳು. ನನ್ನ ಕರಾವಳಿಯ ಆ ಕಾಡು, ಕಾಡು ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಜೀವಿಸಿದoತಾಯಿತು. ಚೇಪುಳ ಹಣ್ಣು, ಪೆಜಕಾಯಿ, ಪುನರ್ಪುಳಿ, ಕರoಡೆ ಕಾಯಿ ಮುoತಾದ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಸವಿದ ಕಾಡು ಹಣ್ಣುಗಳ ಸ್ವಾದವನ್ನು ನಾಲಗೆ ಮರೆಯಲೊಲ್ಲದು. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಯದ ಸುಖವುoಡ ನನಗೆ, ಟೀವಿಯಲ್ಲಷ್ಟೇ ದಟ್ಟ ಕಾಡನ್ನು ನೋಡಿರುವ,ಚೆರ್ರಿ, ಸ್ಟ್ರಾಬೆರಿ, ಪ್ಲಮ್ ಮುoತಾದ ವಿದೇಶಿ ಹಣ್ಣುಗಳ ರುಚಿಗೆ ಮನ ಸೋತಿರುವ ನನ್ನ ಮಗಳು, ಅವಳoತಹ ಇನ್ನಿತರ ಮಕ್ಕಳು ದುರಾದ್ರಷ್ಟವoತರು ಎoದೆನಿಸುತ್ತದೆ.

    Reply

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Recent Posts More

  • 2 days ago No comment

    ಕವಿಸಾಲು | ಕೈಗಳ ಚಾಚಿ ನೋಡು

        ಕವಿಸಾಲು         ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳ ಮುರಿದುಬಿಡು ಹರಿಯಬಿಡು ಬಿಳಿ ಗೆಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಮೈಯ ತುಂಬ ಹರಿವ ಮಿಂಚುಗಳನು ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳಲಿ ರಕ್ತ, ಮಾಂಸಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಭಾವಗಳು ಸುಖಿಸಲಿ ಬೊಗಸೆ ತುಂಬ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿದ ಮುಷ್ಠಿಯನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿ ಒಮ್ಮೆ ನನಗೆ ತೋರಿಸಿಬಿಡು ಬಚ್ಚಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವುದು ನಿನ್ನನ್ನೋ ಕಳೆದುಹೋದರೆ ಎಂಬ ಭಯದಲ್ಲಿ ಭದ್ರವಾಗಿ ಹಿಡಿದ ನೆನಪುಗಳನ್ನೋ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗೊತ್ತು ನಿನ್ನ ಬೆಳಗಾಗುವುದು ಆ ಹಸ್ತ ದರ್ಶನದಲಿ ರಾತ್ರಿಯಾಗುವುದು ಅದೇ ...

  • 5 days ago No comment

    ಹೊಸ ಕಾಲದ ಹರಕೆಯ ಕುರಿಗಳು!

      ಅಮಾಯಕತೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಮೌನಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿಹಾಕುವ ಇವತ್ತಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮಾತು ಸೋಲದಂತೆ ಕಾಯುವುದಕ್ಕೆ ಮೌನದ ಜರೂರು ಇನಿತಾದರೂ ಇದೆ ಎಂದು ನಂಬುವುದೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.     ಗೆಳೆಯರೊಬ್ಬರು ಕೆಲ ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ, ನಿಮ್ಮ ಇಷ್ಟದ ಮೂರ್ನಾಲ್ಕು ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸಿ ಎಂದು ಕೇಳಿದರು. ನಾನು ಯೋಚಿಸಿದೆ. ಇಷ್ಟದ ಯಾವುದೇ ಕೃತಿಯನ್ನು ನಮ್ಮೊಳಗೇ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸುಲಭ ಮತ್ತು ಅದು ನಮಗೆ ಆಪ್ತವಾಗುವಂಥದ್ದು. ಆದರೆ ಯಾಕೆ ಇಷ್ಟ ಎಂದು ವಿವರಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಾಗಲೇ ...

  • 2 weeks ago No comment

    ಕಥನ | ಮುಕ್ತಾಯ

      ಕಥನ       ದಿನದ ಮುಕ್ತಾಯಕ್ಕೆ ಡೈರಿ ಬರೆಯುವುದೊಂದು ಚಟ ನನ್ನ ಪಾಲಿಗೆ. ಅದೆಷ್ಟೋ ಸುಳ್ಳುಗಳನ್ನು ಬರೆದ ಈ ಪಾಪಿ ಕೈಗಳು ಸತ್ಯವನ್ನು ಬರೆಯುವುದು ಇಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ. ಅಂದ ಹಾಗೆ ಇಂದು ಈ ದಿನದ ಮುಕ್ತಾಯವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ನನ್ನ ಜೀವನದ್ದೂ ಕೂಡಾ. ರಣರಂಗದಲ್ಲಿ ವೈರಿಗಳೊಡನೆ ಕಾದಾಡುವಾಗ, ಅದೆಷ್ಟೋ ಸೈನಿಕರ ಛಿದ್ರವಾದ ಶವಗಳನ್ನು ಮಣ್ಣು ಮಾಡಿ ಎದೆಗುಂದಿದಾಗ, ಯುಧ್ಧಖೈದಿಯಾಗಿ ಶತ್ರುದೇಶಕ್ಕೆ ಸೆರೆಸಿಕ್ಕಿ ಅವರು ಕೊಟ್ಟ ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದಾಗ ...

  • 2 weeks ago No comment

    ಕವಿಸಾಲು | ಕಾಡುತ್ತಿರು ಆಗಾಗ ನೀನು

        ಕವಿಸಾಲು         ಎಷ್ಟೊಂದು ಸಾರಿ ಮಾತಾಡುತ್ತಿದ್ದೆ ನಿನ್ನೊಡನೆ ಕೂತು ಗಿಡ, ಬಳ್ಳಿ, ಮರ ಮೋಡಗಳನು ಮನ ಮುಟ್ಟುವ ಪ್ರತಿ ಅಲೆಗಳನು ಕರೆದು ಮಾತಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದೆವು ಹದವಾಗಿ ಬೆರೆತು ರಾತ್ರೋ ರಾತ್ರಿಯ ಕಪ್ಪಿನಲಿ ಕೌತುಕದ ಅಪ್ಪುಗೆಯಲಿ ನಡುಗುವ ಚಳಿಯಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಬೆಚ್ಚಗೆ ಕುಳಿತು ಕರಿ ಗಿರಿಶಿಖರಗಳ ಬೆಳ್ಳಿರೇಖೆಗಳನು ಫಳ್ಳನೆ ಮಿನುಗುವ ನಕ್ಷತ್ರಗಳನೂ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಕುಳಿತು ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿ ಕೂತು ಹರಟುತ್ತಿದ್ದೆವು ನಾವೊಂದಾಗಿದ್ದಾಗ ನಮಗನಿಸಿದ್ದನ್ನು ದಿನಚರಿ ...

  • 2 weeks ago No comment

    ಪ್ರಸ್ತಾಪ | #MeToo: ‘ಮಾತು’ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು

      ದಮನಿತ ದನಿಯೊಂದು ಮಾತಾದಾಗ ಎಲ್ಲ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಎದುರಾಗುತ್ತಲೇ ಬಂದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಸನ್ನಿವೇಶವೇ ಈಗ #MeToo ಅಭಿಯಾನಕ್ಕೂ ಎದುರಾಗಿರುವುದು.     ಕಳೆದ ಹಲವು ದಿನಗಳಿಂದ #MeToo ಅಭಿಯಾನ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ತೀವ್ರತೆ, ಹೆಣ್ಣಿನ ದನಿಗೆ ಈ ಸಮಾಜದ ಕಿವಿ ನಿಧಾನವಾಗಿಯಾದರೂ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಅಪಸ್ವರಗಳು ಅದೇ ಹೆಣ್ಣಿನ ದನಿಯನ್ನು ಅಡಗಿಸುವಷ್ಟೇ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಅಬ್ಬರದೊಂದಿಗಿರುವುದೂ ಸುಳ್ಳಲ್ಲ. ಪತ್ರಕರ್ತೆ ಪ್ರಿಯಾ ರಮಾನಿ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ ಅನುಭವಿಸಿ ನೊಂದ ...


Editor's Wall

  • 09 November 2018
    5 days ago No comment

    ಹೊಸ ಕಾಲದ ಹರಕೆಯ ಕುರಿಗಳು!

      ಅಮಾಯಕತೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಮೌನಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿಹಾಕುವ ಇವತ್ತಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮಾತು ಸೋಲದಂತೆ ಕಾಯುವುದಕ್ಕೆ ಮೌನದ ಜರೂರು ಇನಿತಾದರೂ ಇದೆ ಎಂದು ನಂಬುವುದೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.     ಗೆಳೆಯರೊಬ್ಬರು ಕೆಲ ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ, ನಿಮ್ಮ ಇಷ್ಟದ ಮೂರ್ನಾಲ್ಕು ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸಿ ಎಂದು ಕೇಳಿದರು. ನಾನು ಯೋಚಿಸಿದೆ. ಇಷ್ಟದ ಯಾವುದೇ ಕೃತಿಯನ್ನು ನಮ್ಮೊಳಗೇ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸುಲಭ ಮತ್ತು ಅದು ನಮಗೆ ಆಪ್ತವಾಗುವಂಥದ್ದು. ಆದರೆ ಯಾಕೆ ಇಷ್ಟ ಎಂದು ವಿವರಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಾಗಲೇ ...

  • 28 October 2018
    2 weeks ago No comment

    ಪ್ರಸ್ತಾಪ | #MeToo: ‘ಮಾತು’ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು

      ದಮನಿತ ದನಿಯೊಂದು ಮಾತಾದಾಗ ಎಲ್ಲ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಎದುರಾಗುತ್ತಲೇ ಬಂದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಸನ್ನಿವೇಶವೇ ಈಗ #MeToo ಅಭಿಯಾನಕ್ಕೂ ಎದುರಾಗಿರುವುದು.     ಕಳೆದ ಹಲವು ದಿನಗಳಿಂದ #MeToo ಅಭಿಯಾನ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ತೀವ್ರತೆ, ಹೆಣ್ಣಿನ ದನಿಗೆ ಈ ಸಮಾಜದ ಕಿವಿ ನಿಧಾನವಾಗಿಯಾದರೂ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಅಪಸ್ವರಗಳು ಅದೇ ಹೆಣ್ಣಿನ ದನಿಯನ್ನು ಅಡಗಿಸುವಷ್ಟೇ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಅಬ್ಬರದೊಂದಿಗಿರುವುದೂ ಸುಳ್ಳಲ್ಲ. ಪತ್ರಕರ್ತೆ ಪ್ರಿಯಾ ರಮಾನಿ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ ಅನುಭವಿಸಿ ನೊಂದ ...

  • 31 August 2018
    2 months ago No comment

    ಪ್ರಸಾದ್ ಪಟ್ಟಾಂಗ | ಓದು ಮಗು ಓದು…

        “ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕ ಮಾಡಬೇಕಲ್ಲಾ… ಪಠ್ಯದಾಚೆಗೂ ಅವರು ಏನೇನು ಓದಬಹುದು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುವಂಥದ್ದು” ಎಂದು ಟೆಲಿಫೋನ್ ಕರೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಅಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು ಮಿತ್ರರಾದ ಗಣೇಶ್ ಕೋಡೂರು. ಓದು, ಬರವಣಿಗೆ, ಫೋಟೋಗ್ರಫಿ, ಪ್ರವಾಸ, ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ, ಸಮಾಜಸೇವೆ, ಪ್ರಕಟಣೆ… ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿರುವ ಗಣೇಶ್ ಅವರದ್ದು ಇದೊಂದು ಹೊಸ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಇರಬೇಕು ಎಂದು ತಕ್ಷಣ ಅಂದುಕೊಂಡೆ ನಾನು. ಸದಾ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲರಾಗಿರುವ ಗಣೇಶ್ ಕೋಡೂರು ಒಂದಲ್ಲಾ ಒಂದು ...

  • 30 August 2018
    3 months ago No comment

    ಕಾದಂಬಿನಿ ಕಾಲಂ | ತಮ್ಮ ಶವಪೆಟ್ಟಿಗೆಗೆ ತಾವೇ ಹೊಡೆದುಕೊಂಡ ಮೊದಲ ಮೊಳೆ

                        ಬಹುದೊಡ್ಡ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಅಖಂಡ ಭಾರತವನ್ನು ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರದ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.   2019ರ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಳವಳಕಾರಿ ಘಟನಾವಳಿಗಳು ಜರುಗುತ್ತಾ ಈ ದೇಶದ ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತ ನಾಗರೀಕರ ಕಣ್ಣೆದುರು ಭಯದ ನೆರಳು ಕವಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ದೇಶದೊಳಗೆ ಕೊಲೆ, ಹಲ್ಲೆ, ಅತ್ಯಾಚಾರ, ಗಲಭೆ, ಸುಳ್ಳು ಸುದ್ಧಿ ಹಬ್ಬಿಸುವುದು, ಆತಂಕ ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು ಇನ್ನೂ ...

  • 26 August 2018
    3 months ago No comment

    ಗೆದ್ದು ಬೀಗುತ್ತಿರುವ ದುಷ್ಟ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಅಮರ್ತ್ಯ ಸೇನ್ ಮಾತುಗಳು

        ಜನರನ್ನೇ ಕೊಲ್ಲಲು ಜನಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ದುರ್ಬಳಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ದುಷ್ಟತನಕ್ಕೆ ಕೊನೆಗಾಲ ಯಾವಾಗ?     “ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಕೋಮುವಾದಿಯೇತರ ಮತ್ತು ಬಿಜೆಪಿಯೇತರ ಶಕ್ತಿಗಳು ಒಂದಾಗಿ 2019ರ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಿದೆ ಮತ್ತು ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೂಡಲು ಎಡಪಕ್ಷಗಳು ಹಿಂಜರಿಯಕೂಡದು.” ಇವು ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಅಮರ್ತ್ಯ ಸೇನ್ ಅವರ ಮಾತುಗಳು. “ನಾವು ಸರ್ವಾಧಿಕಾರವನ್ನು, ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ಧೋರಣೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಲೇಬೇಕಾಗಿದೆ. ಕೋಮುವಾದಿ ಬಲಪಂಥೀಯ ಪಡೆಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಲು ...