Share

ಕಾಸರಗೋಡಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಕನ್ನಡ ಮುಖಗಳು
ನಾಗರಾಜ್ ಹರಪನಹಳ್ಳಿ, ಕಾರವಾರ

“ಥೇಟ್ ನಮ್ಮ ಕರಾವಳಿಯ ಹಾಗೆ ಇರುವ ಕಾಸರಗೋಡು ಪರಕೀಯ ಎನ್ನಿಸಲಿಲ್ಲ. ಕಾಸರಗೋಡು, ಮಂಜೇಶ್ವರದಲ್ಲಿ, ಬದಿಯಡ್ಕದಲ್ಲಿ, ಬೇಕಲ್ ಕೋಟೆ, ಕಾಸರಗೋಡು ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕವರೆಲ್ಲಾ ಕನ್ನಡದಲ್ಲೇ ಮಾತಾಡಿದ್ರು. ಅದು ವಿಶೇಷ. ಕನ್ನಡ ಬದುಕಿರುವುದು ಹಾಗೆ. ಕಾಸರಗೋಡು ಕನ್ನಡ ತಾಯಿಯ ಒಡಲ ಸೆರಗು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಸಾಕ್ಷಿ ಬೇಕಿರಲಿಲ್ಲ.”

* ಕಾಳಿ ನದಿ ದಂಡೆಯಿಂದ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ನದಿ ತೀರದವರೆಗೆ ಮನಸುಗಳನ್ನು ಬೆಸೆದದ್ದು ಸಾಹಿತ್ಯ. ಕವಿತೆ ಮತ್ತು ಕವಿಗಳು ಹಾಗೂ ಗಾಯಕರು, ಕಲಾವಿದರು. ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡಕ್ಕಾಗಿ ಹಿಂದೆ ದುಡಿದವರ ನೆನೆಯುವುದು, ಅವರ ಬದುಕಿದ್ದ ಊರು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುವುದು ಎಂದರೆ ಅದು ಸಂಭ್ರಮ. ಜೀವನಕ್ಕೆ ಚೆಲುವು ನೀಡಿದ ಘಳಿಗೆ ಅವಾಗಿದ್ದವು, ಮಂಜೇಶ್ವರದ ಗಿಳಿವಿಂಡು ಮನೆಯಲ್ಲಿ, ಕಯ್ಯಾರ ಕಿಞಣ್ಣ ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟ ಖುಷಿ, ಕವಿ ಬದುಕಿದ್ದ ಮನೆಯ ಉಸಿರನ್ನು ನಮ್ಮ ಎದೆಗೆ ತುಂಬಿಕೊಂಡದ್ದು ರೋಮಾಂಚಕ ಅನುಭವ.

*

ವತ್ತು ಶುಕ್ರವಾರ, ಜುಲೈ 28. ಸಂಜೆ 7ರವರೆಗೆ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಸುದ್ದಿ ರವಾನಿಸಿ, ಕಾರವಾರದಿಂದ ಕುಮಟಾ ತಲುಪಬೇಕಿತ್ತು. ಮೊದಲೇ ನಿಗದಿಯಾಗಿದ್ದಂತೆ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ ಬಳಗದ ಸದಸ್ಯರು ಕೇರಳದ ಕಾಸರಗೋಡಿಗೆ ತಲುಪಬೇಕಿತ್ತು. ರಾತ್ರಿ 9.30ಕ್ಕೆ ಕುಮಟಾ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಬರುವಂತೆ ಗೆಳೆಯ, ಜಿಲ್ಲಾ ಕಸಾಪ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಅರವಿಂದ ಕರ್ಕಿಕೋಡಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದರು. ಉದ್ದೇಶ ಜು.29 ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಥಮ ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರಾವಣದ ಕುಶಲೋಪರಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ. ರಂಗ ಚಿನ್ನಾರಿಯ ಬೇರು ಮತ್ತು ಚಿಗುರು ಆಗಿರುವ ಕಾಸರಗೋಡು ಚಿನ್ನ ಅವರು ಎರಡು ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಕನ್ನಡ ಮನಸುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ, ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿಸಲು ಯೋಜಿಸಿದ್ದರು. ಕನ್ನಡ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆ ಹಾಗೂ ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಸಹಕಾರ ನೀಡಿದ್ದವು. ನನಗೆ ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಬದುಕಿದ್ದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪೈಗಳ ಉಸಿರು ಮತ್ತು ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವ ತವಕ. ನನ್ನ ಜೊತೆಗಿದ್ದ ಗೆಳೆಯರಿಗೂ ಸಹ ಇದೇ ರೋಮಾಂಚನವಿತ್ತು. ಶಿಕ್ಷಕರು, ಉಪನ್ಯಾಸಕರು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು,ಪತ್ರಕರ್ತರು ಇದ್ದ ನಮ್ಮ ಟೀಂನಲ್ಲಿ ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಮನೆಯನ್ನು ಕಾಣುವ ಕುತೂಹಲ ತುಂಬಿ ತುಳುಕುತ್ತಿತ್ತು. ಕನ್ನಡದ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಸಾಂಸ್ಕøತಿಕ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಬೆರೆವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಕನ್ನಡಿಗರಾಗಿಯೂ ಕನ್ನಡದ ಗಡಿಯಾಚೆ ಕನ್ನಡತನವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಮನಸುಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ ಮಾತಾಡಿಸುವ ಬಯಕೆ ಹೆಮ್ಮರವಾಗಿತ್ತು. ಕೇರಳ ಪ್ರವಾಸವನ್ನೊಮ್ಮೆ ಮಾಡಿದ್ದರೂ ಕಾಸರಗೋಡನಲ್ಲಿ ಇಳಿದು ಕನ್ನಡದ ಕವಿಗಳ ಮನೆ ನೋಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಕಯ್ಯಾರ ಕಿಞಣ್ಣ ಅವರ ಮನೆ ನೋಡುವ ತವಕ ಬೇರೆ. ಅಂತೂ ಕಾರವಾರದಿಂದ 7.30ಕ್ಕೆ ಕುಮಟಾ ಕಡೆ ಸಾಗುವ ಬಸ್ ಹಿಡಿದಾಯ್ತು. ಅಂಕೋಲಾದಿಂದ ಗೆಳೆಯ ಪ್ರಕಾಶ್ ನಾಯಕ ಜೊತೆಯಾದರು. ಕುಮಟಾ ತಲುಪಿದಾಗ 9 ಗಂಟೆ. ಕುಮ್ಟಿ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದ ಹೋಟೆಲ್‍ಗೆ ನುಸುಳಿ ರಾತ್ರಿ ಊಟ ಮುಗಿಸಿ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣದತ್ತ ಹೆಜ್ಜೆಹಾಕಿದೆವು. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಲೇ ಭಟ್ಕಳದಿಂದ ಉಮೇಶ್ ಮುಂಡಳ್ಳಿ ಕುಟುಂಬ, ಹೊನ್ನಾವರದ ಕಲ್ಪನಾ ಹೆಗಡೆ, ಕೃತಿ, ಕಾಂತಿ, ಭಟ್ಕಳದ ತಿಲೋತ್ತಮೆ, ಕುಮಟಾದ ಶ್ರೀಧರ ಉಪ್ಪಿನ ಗಣಪತಿ, ಎಂ.ಜಿ.ನಾಯ್ಕ ತಲುಪಿದ್ದರು. ಹಳದೀಪುರದಿಂದ ಅರವಿಂದ ಕರ್ಕಿಕೋಡಿ, ಹೊನ್ನಾವರದ ಪ್ರಶಾಂತ ಮೂಡಲಮನೆ, ಜನಾರ್ಧನ ಹರಿನೀರು ಜೊತೆಯಾದರು. ಅಂತೂ ಕಾಸರಗೋಡಿಗೆ ಟಿಕೆಟ್ ತೆಗೆದಾಯಿತು. ರಾತ್ರಿ 11.30ಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಿಜಾಮುದ್ದೀನ-ತಿರುವಂತನಪುರ ಎಕ್ಸಪ್ರೆಸ್ ರೈಲು ಹಿಡಿದು ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ 3.30ಕ್ಕೆ ಕಾಸರಗೋಡು ತಲುಪಿದ್ದಾಯಿತು. ನಿದ್ದೆಯನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದ ಆಟೋ ಚಾಲಕರು ಕನ್ನಡದಲ್ಲೇ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಬಿಡಬೇಕು ಎಂದಾಗ ಅಚ್ಚರಿ. ಸಣ್ಣಗೆ ಸುರಿವ ಮಳೆ. ವಿಶಾಲ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿದೆವು. ಮಾಲಿ ಎಂಬ ವಸತಿ ಗೃಹದಲ್ಲಿ ಕಾಸರಗೋಡು ಚಿನ್ನ ವಸತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 7.30ರ ತನಕ ಗಡದ್ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡಿದ್ದಾಗಲೇ ಬಂದ ನಟ, ನಿರ್ದೇಶಕ ಕಾಸರಗೋಡು ಚಿನ್ನನ ಸ್ನೇಹಿತರು, ಬೇಗ ಬೇಗ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಸಿದ್ಧರಾಗಿ. ಮಂಜೇಶ್ವರಕ್ಕೆ 40 ನಿಮಿಷದ ಪ್ರಯಾಣ ಎಂದರಲ್ಲದೇ, ಬೆಳಗಿನ ಉಪಹಾರ ಇಡ್ಲಿ ದೋಸೆ ಸಂಬಾರು ತಂದಿಟ್ಟದ್ದರು.

ಆಪ್ತ ಎನಿಸಿದ್ದು…

ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಮನೆ ತಲುಪಿದಾಗ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 10.30. ಪೈ ಟ್ರಸ್ಟ್‍ನ ಪ್ರಮುಖರು, ರಂಗ ಚಿನ್ನಾರಿ ಬಳಗದ ಸ್ನೇಹಿತರು, ಸುಗಮ ಸಂಗೀತದ ಖ್ಯಾತಿಯ ಮುದ್ದುಕೃಷ್ಣ, ಸಾಹಿತಿ, ವಿಮರ್ಶಕ ನಾದ (ನಾ.ದಾಮೋದರ ಶೆಟ್ಟಿ), ಗಾಯಕಿ ಸೀಮಾ ರಾಯ್ಕರ್, ಗಾಯಕ ದಯಾನಂದ ಪ್ರಭು, ಕಿಶೋರ್ ಪೆರ್ಲ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಬಳಗವನ್ನು ಆತ್ಮೀಯತೆಯಿಂದ ಬರಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಗೋವಿಂದ ಪೈಗಳ ಬಗ್ಗೆ, ಅಲ್ಲಿನ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮ್ಯೂಜಿಯಂ ಬಗ್ಗೆ, ಮನೆಯ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಆದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ತಿಳಿದಾಯ್ತು. ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಸ್ಮಾರಕ ಕಾಲೇಜಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರಿಂದ ತಾಯಿ ಬಾರೆ ಮೊಗವ ತೋರೆ ಕನ್ನಡಿಗರ ಮಾತೆಯೇ….ಸುತರ ಕಾಯೆ…ಹರಸು ತಾಯೆ…ಹಾಡನ್ನು ಸುಶ್ರಾವ್ಯವಾಗಿ ಹಾಡಿದಾಗ ಕವಿ ಜನ್ಮ ಸಾರ್ಥಕ ಎನಿಸಿತು. ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿರುವ ಹಾಗೂ ಪೈ ನೆನಪಿನ ಸಭಾ ಭವನ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯದ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆದಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಕನ್ನಡದ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಸವಾಲುಗಳ ಚರ್ಚೆಯ ನಂತರ ಕನ್ನಡದ ಕವಿಗಳ ಗಾಯನ ಮನಸು ತುಂಬಿತು. ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಜೈ ಭಾರತ ಜನನಿಯ ತುನುಜಾತೆ ಯಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಬೇಂದ್ರೆ ಅವರ ಘಮಘಮಾಡಸ್ತಾವ ಮಲ್ಲಿಗೆ, ನೀ ಹೋರಟಿದ್ದೆ ಈಗ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹಾಡು, ಕೆಎಸ್ ನರಸಿಂಹ ಸ್ವಾಮಿ ಅವರ ಮೈಸೂರು ಮಲ್ಲಿಗೆ, ಬಿಆರ್ ಲಕ್ಷ್ಮಣರಾವ್ ಅವರ ಕರ್ನಾಟಕ ಎಂಬುದು ಬರೀ ನಾಡಲ್ಲ…..ಹಾಗೂ ಕುರುಬರೋ ನಾವ್ ಕುರುಬರೋ…. ಹಾಡುಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಮಧುರ ಕಂಠದಿಂದ ಹಿರಿಯರೂ ಹಾಗೂ ಗಾಯಕರಾದ ಮುದ್ದು ಕೃಷ್ಣ, ಸೀಮಾ ರಾಯ್ಕರ್,ದಯಾನಂದ ಪ್ರಭು, ಕಿಶೋರ್ ಪೆರ್ಲ ಹಾಡಿದರು.

ಕಯ್ಯಾರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ…

ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಊಟದ ನಂತರ ಕವಿ ಕಯ್ಯಾರ ಕಿಞಣ್ಣ ಅವರ ಮನೆ ತಲುಪಿದೆವು. ಕಯ್ಯಾರ ಅವರ ಮಗ ರವಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಸೊಸೆ ಹಾಗೂ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಮಗ ಪ್ರಸನ್ನ ಅವರು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದರು. ಆತ್ಮೀಯತೆಯಿಂದ ತಂದೆ ಕಯ್ಯಾರರ ವಿವರಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿನ ಮನೆಗಳ ಶೈಲಿಯ ಕಯ್ಯಾರ ಹಳೆಯ ಮನೆ, ಅವರ ಪುಸ್ತಕ ಸಂಗ್ರಹ, ಅವರು ಕೃಷಿ ಮಾಡಿದ ಭೂಮಿ ತೋಟ, ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಕುರ್ಚಿ ಎಲ್ಲವನ್ನು ನೋಡಿಯಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಬೇಕಲ್ ಕೋಟೆ ನೋಡುವ ಆಸೆಯಿಂದ ತೆರಳಿದಾಗ ಸಂಜೆಯಾಗಿತ್ತು. ಕೋಟೆ ಪ್ರವೇಶದ ಸಮಯ ಮುಗಿದಿದ್ದ ಕಾರಣ ಮರಳಿ ಕಾಸರಗೋಡಿನತ್ತ ಹೊರಟಾಯಿತು, ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ನದಿಯನ್ನು ಸೇತುವೆಯ ಮೇಲಿಂದ ವೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದಾಯಿತು. ನಂತರ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಚೆಲುವುಬಲ್ಲ ನಟ, ನಿರ್ದೇಶಕ ಕಾಸರಗೋಡು ಚಿನ್ನ ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹರಟೆಯಾಯಿತು. ಅವರ ಮನೆಯ ಪದ್ಮ ಕುಟೀರದಲ್ಲಿ ಕಿಶೋರ್ ಪೆರ್ಲ, ಸೀಮಾ, ಮುದ್ದುಕೃಷ್ಣ, ಉಮೇಶ್ ಹಾಡಿ ಕನ್ನಡ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ದರು.
ರಾತ್ರಿ ಚಿನ್ನಾ ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಭಕ್ಷಭೋಜನ ಸಮಾರಾಧನೆ ಆಯಿತು. ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕ ಹಾಗೂ ಕಾಸರಗೋಡನ್ನು ಬೆಸೆಯುವ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತುಕತೆ ಸಹ ಆಯಿತು. ಸ್ನೇಹ ಪ್ರೀತಿಯ ಎಳೆಯಿಂದ ಇಂಥದ್ದನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ಹಿರಿಯರಾದ ಮುದ್ದುಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ನಾದ ಸಲಹೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದರು.

ಮರುದಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿನಿಮಯ:

ಜು.30 ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಕುಶಲೋಪರಿ. ಅರವಿಂದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದ್ರು. ಕೇರಳದಲ್ಲಿನ ಕನ್ನಡತನವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು, ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರದ ಜೊತೆ ಕನ್ನಡ ಶಾಲೆಗಳ ಉಳಿವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಸಹ ಚಿಂತನೆ ಅಗತ್ಯ ಎಂದರು. ಮಲೆಯಾಳಂ ಮಾದ್ಯಮವನ್ನು ಕನ್ನಡದ ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ಹೇರಿ, ಕನ್ನಡ ಶಾಲೆಗಳು ಮುಚ್ಚುವಂತೆ ಮಡಬಾರದು ಎಂದು ಮುದ್ದು ಕೃಷ್ಣ ಅವರು ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಸಹ ನೀಡಿದರು. ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಸಹ ನೆನಪಿಸಿದ್ರು. ಉಮಾಶ್ರೀ ಅವರ ಜೊತೆ ರಂಗಭೂಮಿಯ ನಂಟನ್ನು ಕಾಸರಗೋಡು ಚಿನ್ನ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡರು. ಸಚಿವೆ ಆದ ಮೇಲೆ ಸಹ ಕಾಸರಗೋಡಿಗೆ ಬಂದು ಸರಳತೆ ಮೆರೆದದ್ದನ್ನು ಚಿನ್ನ ಮೆಲುಕುಹಾಕಿದ್ರು. ಸಭಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಸಹ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟು. ಇದನ್ನು ಕಾಸರಗೋಡಿನ ಕನ್ನಡಿಗರಿಂದ ಕಲಿತದ್ದು, ಎಲ್ಲವೂ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ, ಕೊಟ್ಟ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ಸಮಯ ಮೀರಿ ಮಾತಾಡುವಂತಿಲ್ಲ. ಕಾಸರಗೋಡಿನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಕುರಿತು ಗೆಳೆಯ ಕವಿ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣ ಕೆ. ಉಳಿಯತ್ತಡ್ಕ ಮಾತಾಡಿದ್ರು. ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಪರಂಪರೆ ಕುರಿತು ನಾನು ಮಾತಾಡಿದೆ. ನಂತರ ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳ ಗಾಯನ. ಗೋವಿಂದ ಪೈ, ಕಯ್ಯಾರ ಕಿಞಣ್ಣ, ಕುವೆಂಪು, ಬೇಂದ್ರೆ, ಕೆ.ಎಸ್. ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿ, ಶಿಶುನಾಳ ಷರೀಫ್ ಎದುರಿಗೆ ಬಂದಂತೆ ಗಾಯಕರು ಹಾಡಿದರು. ಎರಡು ತಾಸು ಕವಿತೆಗಳ ಜೊತೆ ಪಯಣ. ಅದ್ಭುತ ಭಾವಯಾನ ಅದಾಗಿತ್ತು. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನ ಅವರು ರಂಗ ಚಿನ್ನಾರಿ ಬಳದ ಎಲ್ಲಾ ಗೆಳೆಯರನ್ನು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಗೆಳೆಯರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ರು. ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಗೆಳೆಯರನ್ನು ಚಿದಾನಂದ ಭಂಡಾರಿ ಕಾಸರಗೋಡಿನವರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ರು. ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಬೆಸೆದುಕೊಂಡು ಭಾರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹೊರಟಿದ್ದಾಯಿತು. ಜು.30 ತಿರುವನಂತಪುರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕೊಲೆಯೊಂದರ ಕಾರಣ ಕೇರಳ ಬಂದ್ ಇತ್ತು. ಆದರೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಕುಶಲೋಪರಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಿಗದಿಯಂತೆ ನಡೆಯಿತು. ಸಂಜೆ 4ರಿಂದ ನಮ್ಮೂರ ಕಡೆಗೆ ಬರುವ ರೈಲಿಗಾಗಿ ಕಾದೆವು. 6-50ಕ್ಕೆ ಕಾಸರಗೋಡು ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ರೈಲು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಉಡುಪಿಯನ್ನು ಹಾಯ್ದು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. ಆ ತನಕ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ, ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಮಾತು ಕತೆ ಹಾಡು,ಜೋಕ್ಸ್, ಸಾಹಿತ್ಯ, ರಾಜಕಾರಣದ ಚರ್ಚೆಗಳಾದವು. ಎಲ್ಲವೂ ಮರೆಯದ ನೆನಪುಗಳಾಗಿ ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದವು. ಪ್ರವಾಸ, ಕವಿ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸ್ನೇಹ ಸಂಬಂಧಗಳು, ಪೈ ಮತ್ತು ಕಯ್ಯಾರರ ಮನೆ, ಅವರ ಬದುಕು, ಚಂದ್ರಗಿರಿ ನದಿ ಸ್ಮೃತಿಪಟಲ ಸೇರಿಯಾಗಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪಯಣಕ್ಕೆ ಮನಸು ಹಂಬಲಿಸುತ್ತಿದೆ…

————-

ನಾಗರಾಜ್ ಹರಪನಹಳ್ಳಿ

nhಹರಪನಹಳ್ಳಿ ಹುಟ್ಟೂರು. ಹರಪನಹಳ್ಳಿ ತಾಲೂಕಿನ ಮೈದೂರು-ಚಿಗಟೇರಿ  ಬೆಳೆದ ಊರು. ಪಿಯು ಓದಿದ್ದು ಕೊಟ್ಟೂರಿನಲ್ಲಿ. ಧಾರವಾಡದ ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎ., ಕವಿವಿಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ. ದಾವಣಗೆರೆ, ಸದಾಶಿವಗಡ ಮತ್ತು ಭಟ್ಕಳದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಿ, ಸದ್ಯ ಕಾರವಾರದಲ್ಲಿ ಪತ್ರಕರ್ತರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಜನವಾಹಿನಿ, ಜನಾಂತರಂಗ, ಲೋಕದರ್ಶನ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ  ಇವರು, ಈ ಟಿವಿ ಕನ್ನಡ ನ್ಯೂಸ್ ಚಾನೆಲ್ಲಿಗೆ ವರದಿಗಾರಿಕೆ ಬಳಿಕ ಈಗ ಉದಯವಾಣಿ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ವರದಿಗಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. 2009ರಲ್ಲಿ ‘ಕಡಲದಂಡೆಗೆ ಬಂದ ಬಯಲು’ ಎಂಬ ಕಥಾ ಸಂಕಲನ, 2013ರಲ್ಲಿ ‘ಬಿಸಿಲ ಬಯಲ ಕಡಲು’ ಎಂಬ ಕವಿತಾ ಸಂಕಲನ ಪ್ರಕಟಣೆ.

Share

One Comment For "ಕಾಸರಗೋಡಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಕನ್ನಡ ಮುಖಗಳು
ನಾಗರಾಜ್ ಹರಪನಹಳ್ಳಿ, ಕಾರವಾರ
"

  1. ಬಸವರಾಜ. ಬೂದಿಹಾಳ. ಗೋವಾ.
    5th August 2017

    ಕಾಸರಗೋಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಕನ್ನಡದ ಘಮಘಮ ಗೋವಾದಲ್ಲೂ ಪಸರಿಸಲಿ. ಕಾಸರಗೋಡಿನ ಕನ್ನಡ ಪರಿಮಳದ ಊದಬತ್ತಿಯು ನಿರಂತರ ಉರಿಯುತ್ತಿರಲಿ.

    Reply

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Recent Posts More

  • 1 week ago No comment

    ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳೇಕೆ ಭಾರವಾಗುತ್ತಿವೆ?

          ಕವಿಸಾಲು           ತಿರುಕನ ಕನಸಲ್ಲ ನನ್ನದು ತಿರುಕನಲ್ಲ ಕಣ್ರಿ ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಮರುಕ ಗಿರುಕ ಎಲ್ಲಾ ನನಗೆ ಹಿಡಿಸಲ್ಲ ಅವ್ರು ಕೋಟೆ ಕಟ್ಟಿ ನ್ಯಾಯ ನೀತಿಗಳ ತಮ್ಮಲ್ಲೆ ಬಚ್ಚಿಟ್ಟು ಒಳಗೆ ಬೆಚ್ಚಗೆ ಕೂತಿರಬಹುದು ನ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಕನ್ನ ಹಾಕೋ ನಾನು ತಿರುಕ ಹೇಗೆ ಆಗಬೇಕು? ತಿರುಕನದೇನೋ ಕನಸಿತ್ತು ನನ್ನದು ಕೂಡಾ ಕನಸೆಂದು ಆ ಕೋಟೆ ಒಳಗಿರುವವರು ಕನವರಿಸುತ್ತಿರಬಹುದು ಬೂದಿ ಮುಚ್ಚಿದ ...

  • 1 week ago No comment

    ಕೊಂಕಣಿ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನರಸಿ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಬಂದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

        ಅತಿಥಿ           ಈ ಬಾರಿ ಕರ್ನಾಟಕವು ಎರಡು ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಯುವ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಮಡಿಲಿಗೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡಿತು ಎಂದರೆ ಅಚ್ಚರಿಯಾಗಬಹುದು. ಆದರೂ ಇದು ಸತ್ಯ. ಪ್ರಮಾದವೇನಾದರೂ ಆಯಿತೇ? ಒಂದೇ ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನು ಇಬ್ಬರಿಗೆ ಹಂಚಿರಬಹುದೇ? ಎಂದೆಲ್ಲ ಯೋಚಿಸಿ ತಲೆ ಕೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೀರಾ? ಇಲ್ಲಿದೆ ನೋಡಿ ಉತ್ತರ. ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ 2018ರ ಕೇಂದ್ರಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಯುವ ಪುರಸ್ಕಾರ ಘೋಷಣೆಯಾದಾಗಲೇ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೊಂಕಣಿ ಕವಯತ್ರಿ ವಿಲ್ಮಾ ...

  • 2 weeks ago No comment

    ಸಾಹಸದ ಆ ನಿಮಿಷಗಳು

            ಮೊದಲ ಬಾರಿಯಾದ್ದರಿಂದ ಕೆಲವೇ ನಿಮಿಷಗಳ ಈ ಜಿಗಿತದ ರೋಚಕತೆ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ನನ್ನನ್ನು ಆವರಿಸಿದ್ದು ಸುಳ್ಳಲ್ಲ.         ಬ್ಯಾಂಕರುಗಳು, ಅಕೌಂಟೆಂಟುಗಳು ವರ್ಷದ ಮೊದಲಿಂದ ಹಿಡಿದು ಮಾರ್ಚಿ ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ಭಾರೀ ಬ್ಯುಸಿಯಾಗುವಂತೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಸರ್ಕಾರೀ ದಂತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ರಂಗದಲ್ಲೂ ಧಾವಂತ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಗುತ್ತಿಗೆ ಪಡೆದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾರ್ಚಿಯ ಕೊನೆಗೆ ಪೂರ್ತಿಗೊಳಿಸದಿದ್ದರೆ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷದ ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟ್ ನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ...

  • 3 weeks ago No comment

    ಪ್ರಸಾದ್ ಪಟ್ಟಾಂಗ | ಫಿಫಾ ಫಿವರ್

    ಅಂದು ಎಲ್ಲರ ಕಣ್ಣುಗಳೂ ಬೇರೇನನ್ನೋ ದಿಟ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಅದೊಂದು ಸುಂದರ ರೆಸ್ಟೊರೆಂಟ್. ಆವರಣದ ಒಳಗೂ ಹೊರಗೂ ಬಂದವರಿಗೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಜಾಗವಿರುವಂಥದ್ದು. ಜೊತೆಗೇ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಮೈದಾನದಂತಿರುವ ಜಾಗವನ್ನೂ, ಈಜುಕೊಳವನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುವ ಸುಸಜ್ಜಿತ ರೆಸ್ಟೊರೆಂಟ್. ನಾನು ಪ್ರತೀ ತಿಂಗಳು ಲುವಾಂಡಾಗೆ ಬಂದಿಳಿದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಇಲ್ಲಿಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯೇ ನನಗೆ ಅನ್ನದಾತರು. ಹೀಗಾಗಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ನನಗೆ ಪರಿಚಿತ ಮುಖಗಳೇ. ಅಂದು ಮಾತ್ರ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯೊಬ್ಬ ಗಡಿಬಿಡಿಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಆರ್ಡರ್ ಬರೆದುಕೊಂಡು ಅಷ್ಟೇ ಅವಸರದಲ್ಲಿ ಖಾದ್ಯಗಳನ್ನು ತಂದಿಟ್ಟು ...

  • 3 weeks ago No comment

    ಸವಿತಾ ನಾಗಭೂಷಣ ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ | ದಾರಿಯೇ ದೈವ… ವೈಷ್ಣೋದೇವಿ

    ಪ್ರವಾಸಿ ಸವಿತಾ ಕಂಡ ಇಂಡಿಯಾ   ಇದು ನಾನು 2011ರ ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಕೆಲ ಗೆಳತಿಯರೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಸಮೂಹದೊಂದಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ದರ್ಜೆಯ ರೈಲು ಪ್ರಯಾಣದ ಮೂಲಕ ಕೈಗೊಂಡ ಭಾರತ ಯಾತ್ರೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಬರೆದ ಪುಟ್ಟ ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ. ಇದು ಈಗಾಗಲೇ 12 ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಡಿ ಎಸ್ ನಾಗಭೂಷಣ ಅವರ ಸಂಪಾದಕತ್ವದ ‘ನವ ಮಾನವ’ ಸಮಾಜವಾದಿ ಮಾಸಿಕದ (ಈ ಪತ್ರಿಕೆ ನವೆಂಬರ್ 2011ರ ...


Editor's Wall

  • 11 May 2018
    2 months ago No comment

    ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕರು ಜೈಲಲ್ಲಿ ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್ ಭೇಟಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲವಾ?

    ಭಾರತದ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಧಾನಿ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರೂ ಅವರ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿಯೇ, ಅವರು ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್ ಭೇಟಿಯಾಗಿದ್ದರೆಂಬುದರ ಕುರಿತ ವಿವರ ಸಿಗುತ್ತದೆ. “ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದ್ದ ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್, ಬಟುಕೇಶ್ವರ್ ದತ್, ವೀರ್ ಸಾವರ್ಕರ್ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅವರನ್ನು ಯಾರಾದರೊಬ್ಬ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕರು ಹೋಗಿ ಕಂಡಿದ್ದರಾ? ಆದರೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕರು ಭ್ರಷ್ಟನೊಬ್ಬ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಅವನನ್ನು ನೋಡಲು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ” ಎಂದು ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಚುನಾವಣೆ ಪ್ರಚಾರ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ವಾಗ್ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ್ದರು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ...

  • 10 May 2018
    2 months ago No comment

    ಒಂದು ಪುಸ್ತಕ; ವಾರವಿಡೀ ಬಿಡುಗಡೆ!

    ಪುಸ್ತಕವೊಂದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಅದರ ಬಿಡುಗಡೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೂ ಕಡ್ಡಾಯವೆಂಬಂಥ ಕಾಲವಿತ್ತು. ಈಗಲೂ ಇಲ್ಲವೆಂದಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸಾವಿರ, ಲಕ್ಷದ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಹಣ ಸುರಿದು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡುವ ಬಿಡುಗಡೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಒಂದು ಪುಸ್ತಕದ ಕುರಿತ ಮಾತಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಆಪ್ತ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತದೆಯೇ? ದುಡ್ಡಿನ ವಿಚಾರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಆಯೋಜನೆ ಬೇಡುವ ಶ್ರಮ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದು. ಹಾಲ್ ಬುಕ್ ಮಾಡಬೇಕಾದಲ್ಲಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ಗೊತ್ತುಮಾಡುವುದು, ಅವರಿಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ಹೊಂದುವಂತೆ ದಿನಾಂಕ ನಿಗದಿಪಡಿಸುವುದು, ಆಮಂತ್ರಣ ಪತ್ರಿಕೆ ಪ್ರಕಟಿಸುವುದು, ...

  • 03 May 2018
    2 months ago No comment

    ಕಾದಂಬಿನಿ ಕಾಲಂ | ಏನಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಬದುಕು ದೂಡಬೇಕು

                      ಆಗೆಲ್ಲ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುವ, ದೇವರು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗುವ ಮತ್ತು ಕೇಳಿದ ವರ ಕೊಡುವ ಕಥೆಗಳು ಮಸ್ತು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾರಣ ನಾನು ದೇವರನ್ನು ಕಾಣುವ ಹಟಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆ.   ನನ್ನ ಜೊತೆ ಇವೆಲ್ಲ ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಘಟಿಸಿತ್ತೋ ಅರಿಯೆ. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ನೆರೆಮನೆಯ ಒಬ್ಬ ಹೆಂಗಸು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಮೂಕಕ್ಕ ಎಂದು ಅವರನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದುದು. ...

  • 30 April 2018
    3 months ago No comment

    ಅತ್ಯಾಚಾರ, ಹೋರಾಟದ ಐದು ವರ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಆ ಪುಟ್ಟ ಗೂಡು

    ತನ್ನ ಬದುಕಿನ ಅಮೂಲ್ಯ ಘಳಿಗೆಯೇ ಇಂಥದೊಂದು ಘಟನೆಗೆ ಬಲಿಯಾದ ಆಘಾತದಲ್ಲಿರುವ ಆಕೆ ಒಮ್ಮೆ ಗೆಲುವಾದವಳಂತೆ ಕಂಡರೂ ಮತ್ತೆ ಗಂಭೀರಳಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಎಷ್ಟು ಬೇಕೋ ಅಷ್ಟೇ ಮಾತು. ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಕನಸೂ ಒಡೆದುಹೋಗಿದೆ.   ಅನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟ, ಸಮಾಜದೆದುರು ದೊಡ್ಡ ಮನುಷ್ಯನಂತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮುಖವಾಡ ತೊಟ್ಟುಕೊಂಡ ಮತ್ತು ಸಾಧ್ಯವಿರುವಷ್ಟೂ ವಾಮಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲಂಥ ಅತ್ಯಂತ ಬಲಿಷ್ಠ ದುಷ್ಟನೊಬ್ಬನನ್ನು ಎದುರುಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವ ದಿಟ್ಟತನ ಹೇಗೆ ಅಗಾಧ ಸಾಗರದ ನಟ್ಟ ನಡುವಿನ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ...

  • 28 April 2018
    3 months ago No comment

    ಮೈಬಣ್ಣವೆಂಬ ಮಾನದಂಡ ಮತ್ತು ‘ವಿಪ್ಲವ’ ಮನಃಸ್ಥಿತಿಯ ರಾಜಕಾರಣ

    ಈ ‘ವಿಪ್ಲವ’ ಮನಃಸ್ಥಿತಿ ಅಧಿಕಾರಸ್ಥವಾದುದಾಗಿದೆ. ದೇವರು, ಧರ್ಮದ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಒಡೆಯುವುದನ್ನು ತನ್ನ ಪರಮೋನ್ನತಿ ಎಂಬಂತೆ ಭ್ರಮಿಸುವ ಈ ಕುರೂಪವು ಮನುಷ್ಯರ ಮೇಲೆ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಎತ್ತಿಕಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಹೆಣ್ಣಿನ ಮೇಲೆ ಹೆಣ್ಣನ್ನೇ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸುವ ಹುನ್ನಾರಗಳ ಮೂಲಕ, ನಿಜವಾದ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ನಾಶಗೈಯುತ್ತಿದೆ. 21 ವರ್ಷಗಳ ಕೆಳಗೆ ಅಂದರೆ 1997ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಸುಂದರಿ ಪಟ್ಟ ಗೆದ್ದ ಡಯಾನಾ ಹೇಡನ್ ಮೈಬಣ್ಣದ ಬಗ್ಗೆ ಅತಿ ಕೀಳು ಅಭಿರುಚಿಯಿಂದ ಮಾತನಾಡಿದ ತ್ರಿಪುರಾ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ವಿಪ್ಲವ್ ಕುಮಾರ್ ದೇವ್ ...