Share

ಮಹಾತ್ಮರ ಮಹಾತ್ಮೆ
ಪ್ರಸಾದ್ ನಾಯ್ಕ್ ಕಾಲಂ

ನಾನು “ಗಾಂಧಿ” ಅಂದೆ.
ಅವರು “ನಮಗ್ಗೊತ್ತು” ಅಂದರು.

ಹೀಗೆ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಬಗ್ಗೆ ನಾನು ಮಾತಾಡುತ್ತಿದ್ದಿದ್ದು ನನ್ನ ಅಂಗೋಲನ್ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳೊಂದಿಗೆ. ಅವರು “ಗಾಂಧಿ ನಮಗ್ಗೊತ್ತು” ಅಂದಾಗ ನನಗೆ ವಿಶೇಷ ಅಚ್ಚರಿಯೇನೂ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸಂತಸವಂತೂ ಆಯಿತು. ಗಾಂಧಿಯೆಂಬುದು ಯಾರಿಗೂ ಅಪರಿಚಿತ ಹೆಸರೇನಲ್ಲ. ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನದ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಾಯವು ಶುರುವಾಗಿದ್ದೇ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ನೆಲದಿಂದ. ಆಫ್ರಿಕನ್ನರು ಮಾರ್ಟಿನ್ ಲೂಥರ್ ಕಿಂಗ್, ನೆಲ್ಸನ್ ಮಂಡೇಲಾರನ್ನು ಅದೆಷ್ಟು ಆಪ್ತವಾಗಿ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೋ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಅಷ್ಟೇ ಗೌರವ, ಆಸಕ್ತಿಗಳು ಅವರಲ್ಲಿವೆ.

ಹಾಗಂತ ಗಾಂಧೀಜಿ ಆಫ್ರಿಕಾ ಅಥವಾ ಭಾರತಕ್ಕಷ್ಟೇ ಮೀಸಲಾದವರಲ್ಲ. ಅವರು ಸುಮ್ಮನೆ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಆವರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಹೋದರು. ರಷ್ಯನ್ ಲೇಖಕ, ಚಿಂತಕ ಲಿಯೋ ಟಾಲ್ ಸ್ಟಾಯ್ ರಂತಹ ದಿಗ್ಗಜರೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಗೆಳೆತನವಿತ್ತು. ಖ್ಯಾತ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ ಐನ್ ಸ್ಟೈನ್ ರಂತಹ ಮಹಾಮೇಧಾವಿಗಳು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರಿಂದ, ಅವರ ವಿಚಾರಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಒಂದೇ ಒಂದು ಕರೆಗೆ ಓಗೊಟ್ಟು ತಮ್ಮದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟು ಏಕಾಏಕಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಧುಮುಕಿದವರು, ಗಾಂಧಿ ಹೇಳಿದರೆಂದು ತಮ್ಮ ವಿಲಾಸವನ್ನೆಲ್ಲಾ ತ್ಯಜಿಸಿ ಸರಳ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತೇವೆಂಬುದು ಪಣತೊಟ್ಟವರು ಅದೆಷ್ಟಿಲ್ಲ? ಉದ್ಯಮಿ ಮತ್ತು ಲೇಖಕರಾದ ವಿನೋದ್ ಗುಪ್ತಾ ತಮ್ಮ ಹಳೆಯ ಬರಹವೊಂದರಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತ ಕೋಟ್ಯಾಧಿಪತಿಗಳಲ್ಲೊಬ್ಬರಾದ ವಾರೆನ್ ಬಫೆಟ್ ಅವರನ್ನು “ಕ್ಯಾಪಿಟಲಿಸಂ ಲೋಕದ ಮಹಾತ್ಮಾಗಾಂಧಿ” ಎಂದು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದ್ದನ್ನು ಓದಿದಾಗ ಗಾಂಧಿ ದೇಶ-ಭಾಷೆ-ಕಾಲ-ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ-ಜನಾಂಗಗಳಾಚೆಗೂ ಅದೆಷ್ಟು ಬೆಳೆದು, ಉಳಿದುಹೋಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನನಗನ್ನಿಸಿದ್ದು ಸತ್ಯ. ವಿಶ್ವದ ಕೋಟ್ಯಾಧಿಪತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಸರಳವಾಗಿ ಬಾಳುತ್ತಿರುವ ಬಫೆಟ್ ಅವರನ್ನು ವಿನೋದ್ ಗುಪ್ತಾರವರು ಸರಳತೆಯ ಪ್ರತೀಕದಂತಿದ್ದ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದ್ದರು.

ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಐದು ಬಾರಿ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪುರಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿದ್ದರೂ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರಿಗೆ ದಕ್ಕದ ನೊಬೆಲ್ ಪುರಸ್ಕಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿರುವ ಮಾತುಗಳು ನೆನಪಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. “ನಮ್ಮ ನೂರು ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಿಯವರಿಗೆ ಕೊನೆಗೂ ನೊಬೆಲ್ ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಗೌರವಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲವೆಂಬುದೇ ನಮ್ಮ ದೊಡ್ಡ ಕೊರತೆ. ಗಾಂಧಿಯವರಿಗೆ ನೊಬೆಲ್ ಪುರಸ್ಕಾರವು ಬೇಕಿಲ್ಲದಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಪುರಸ್ಕಾರವು ಗಾಂಧಿಯವರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ನಷ್ಟವಲ್ಲವೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ಇನ್ನೂ ನಮ್ಮ ಮುಂದಿದೆ” ಎಂದು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಿತಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು ಈ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ತಮಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲವೆಂದು ಜನರು ಬೇಜಾರಾಗುವುದು ಸಹಜ. ಆದರಿಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೇ ತಾನು ಅರ್ಹರ ಪಾಲಾಗಲಿಲ್ಲವೇ ಎಂದು ಹಳಹಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಿತು. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನನಗೆ ‘ಲಾರ್ಜರ್ ದ್ಯಾನ್ ಲೈಫ್’ ಆಗಿ ಕಾಣಿಸುವುದು ಇಂಥಾ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿಯೇ!

ಪತ್ರಸಾಂಗತ್ಯ:

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಹಿರಿಯ ಪತ್ರಕರ್ತ, ಲೇಖಕರಾದ ಹೆಚ್. ವೈ. ಶಾರದಾಪ್ರಸಾದರ ಬರಹವೊಂದು ಓದಲು ಸಿಕ್ಕಿತ್ತು. ಶಾರದಾಪ್ರಸಾದ್ ಭಾರತದ ಮೂವರು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ (ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ, ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಮತ್ತು ಮೊರಾರ್ಜಿ ದೇಸಾಯಿ) ಮಾಧ್ಯಮ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದವರು. ಪತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರ ಬರಹವೊಂದನ್ನು ಅವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ತನಗೆ ಪತ್ರವನ್ನು ಬರೆಯಲು ಸಮಯವೇ ಇಲ್ಲವೆಂದು ಯಾರಾದರೂ ಹೇಳಿದರೆ ಅಂಥವರನ್ನು ನಂಬಲೇಬೇಡಿ. ಅಸಲಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಸ್ತರಾಗಿರುವವರೇ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿತ್ತು.

ಇದನ್ಯಾಕೆ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದೆನೆಂದರೆ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವುದು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ದಿನಚರಿಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ದಿನಕ್ಕೆ ಬರೋಬ್ಬರಿ ನಾಲ್ಕು ತಾಸುಗಳನ್ನು ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲೆಂದೇ ಅವರು ಮೀಸಲಿಡುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಈ ಪತ್ರಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಿಂದಿ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಗುಜರಾತಿ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿರುತ್ತಿದ್ದವು. ತಮಗ್ಯಾರು ಪತ್ರ ಬರೆದರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಖುದ್ದಾಗಿ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವುದು ಅವರ ಅಭ್ಯಾಸವಾಗಿತ್ತು. ದೀರ್ಘವಾದ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಬಂಧಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಇತರರಿಗೆ ಡಿಕ್ಟೇಟ್ ಮಾಡಿದ್ದೂ ಇದೆ. ರಾಜಾಜಿ ಎಂದೇ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದ ಭಾರತರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕøತ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ರಾಜಗೋಪಾಲಾಚಾರಿಯವರಂತೆ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಪೋಸ್ಟ್ ಕಾರ್ಡಿನಲ್ಲೂ ಬರೆದು ಕಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ರಾಜಾಜಿಯವರು ನಿತ್ಯವೂ ಮೂವತ್ತರಿಂದ ನಲವತ್ತು ಪೋಸ್ಟ್ ಕಾರ್ಡುಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬ ಮಾತಿದೆ.

ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರೂರವರಿಗೂ ಈ ಅಭ್ಯಾಸವಿತ್ತು. ಆದರೆ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಗಳಾದ ನಂತರ ಈ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಸಹಾಯಕರನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ನೂರಾರು ಪತ್ರಗಳಿಗೆ ಕಣ್ಣಾಡಿಸಿದರೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ, ಜೀವನ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮ, ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ, ಓದು-ಬರವಣಿಗೆ, ಚರ್ಚೆ… ಹೀಗೆ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲವೂ ಕೂಡ ಬಂದುಹೋಗುತ್ತವೆ. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಸ್ವತಃ ಬರೆದ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಬಗ್ಗೆ ಬಂದ ಸಾವಿರಾರು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಕೇವಲ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಪತ್ರಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ಓದಿದರೂ ಅವರ ಅಪಾರ ಜೀವನಾನುಭವದ, ದೂರದೃಷ್ಟಿಯ ಮತ್ತು ಜೀವನಪ್ರೀತಿಯ ದರ್ಶನವಾಗುವುದಂತೂ ಸತ್ಯ. ಸಾಬರಮತಿ ಆಶ್ರಮವು 2015 ರಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರಿಗೆ ಬಂದ 8500 ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಯೋಜನೆಯೊಂದನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಎಂಟು ಸಾವಿರದ ಐನೂರು ಪತ್ರಗಳು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರಿಗೆ ಬಂದ ಪತ್ರಗಳಷ್ಟೇ ಎಂಬುದು ನೆನಪಿರಲಿ. ಕಲೆಕ್ಟೆಡ್ ವಕ್ರ್ಸ್ ಆಫ್ ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿ (ಸಿ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಎಮ್.ಜಿ) ಯ ಪ್ರಕಾರ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ತಮ್ಮ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಪತ್ರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಬರೋಬ್ಬರಿ ಮೂವತ್ತೊಂದು ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು.

ಅಂದಹಾಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಅದೇನೆಂದರೆ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಎರಡೂ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆಯಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದರು!

**********

ಹಾಸ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆ:

ಜುಲೈ 17, 1944 ರಂದು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ವಿನ್ಸ್ಟನ್ ಚರ್ಚಿಲ್ ಅವರಿಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರವೊಂದು ಹೇಗಿದೆ ನೋಡಿ:

ಪ್ರೀತಿಯ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಗಳೇ,

ತಮ್ಮ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ನೀವು ನನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತಾ ಈ ‘ಅರೆಬೆತ್ತಲೆ ಫಕೀರ’ನನ್ನು ಹೇಗಾದರೂ ಮಟ್ಟಹಾಕಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದೀರಿ ಎಂಬುದು ನನಗೆ ತಿಳಿದುಬಂತು. ‘ಫಕೀರ’ನಾಗಲು ನಾನು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಲೇ ಇದ್ದೇನೆ. ಆದರೆ ‘ಬೆತ್ತಲೆ’ಯಾಗುವುದು ಕಷ್ಟ ಎಂದೆನಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅಂದಹಾಗೆ ನಿಮ್ಮಿಂದ ಕೊಡಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ‘ಅರೆಬೆತ್ತಲೆ ಫಕೀರ’ನ ಉಪಾಧಿಯನ್ನು ನಾನು ಹೊಗಳಿಕೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ (ನೀವು ನಿಜಕ್ಕೂ ಹೊಗಳಿದ್ದಲ್ಲವೆಂದು ನನಗೆ ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ). ಹೀಗಿರುವಾಗ ನನ್ನಂತಹ ಫಕೀರನನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಿಮ್ಮ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಜನರ ಉದ್ಧಾರಕ್ಕಾಗಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಜನರ ಮೂಲಕವಾಗಿ ಮುಂದೆ ಲೋಕೋದ್ಧಾರಕ್ಕಾಗಿ ಖಂಡಿತ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ ಎಂದು ಫಕೀರನಾಗಿಯೇ ನಾನು ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.

ಇಂತಿ ನಿಮ್ಮ ಗೆಳೆಯ,

ಎಮ್. ಕೆ. ಗಾಂಧಿ

**********

ಖ್ಯಾತನಾಮರ ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾ ಪಟ್ಟಾಂಗ ಅಂಕಣದಲ್ಲೇ ‘ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಮಾಲಿಕೆ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಬರಹವೊಂದರನ್ನು ಈ ಹಿಂದೆ ಬರೆದಿದ್ದೆ. ಮಾಧ್ಯಮಬಂಧುಗಳ ತರಹೇವಾರಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ನಗೆಚಟಾಕಿಯ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ, ಆದರೆ ಅಷ್ಟೇ ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿಯೂ ಉತ್ತರಿಸುವವರನ್ನು ಕಂಡರೆ ನನಗೆ ಅದ್ಯಾಕೋ ಭಯಂಕರ ಪ್ರೀತಿ. ಏಕೆಂದರೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಅಂತಹ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆ, ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ, ಸಮಯಪ್ರಜ್ಞೆಗಳು ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಕಾಣಸಿಗುವುದು ಕಡಿಮೆ. ಮಹಾತ್ಮಾಗಾಂಧಿಯವರೂ ಕೂಡ ಇದಕ್ಕೆ ಹೊರತಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕೆಲ ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರ ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು ಹೀಗಿವೆ ನೋಡಿ:

ಡ್ರೆಸ್ ಕೋಡ್:

ಒಮ್ಮೆ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ದೊರೆಯಾಗಿದ್ದ ಐದನೇ ಕಿಂಗ್ ಜಾರ್ಜ್‍ನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಲಂಡನ್ನಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದರು. ಹೀಗೆ ಭೇಟಿಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿ ಬಕ್ಕಿಂಗ್ ಹ್ಯಾಮ್ ಅರಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತಿದ್ದ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರಿಗೆ ಪತ್ರಕರ್ತನೊಬ್ಬ ಎದುರಾದ.

“ಈ ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಿಕೊಂಡು ನೀವು ದೊರೆಯನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದಿರಾ?” ಎಂದು ಕುಟುಕುವ ಧಾಟಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ಪತ್ರಕರ್ತ. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಹೇಗೆ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾರೋ ಎಂಬ ಕುತೂಹಲವು ನೆರೆದಿದ್ದ ಇತರ ಪತ್ರಕರ್ತರಲ್ಲೂ ಇತ್ತು.

“ನೀವೇನೂ ತಲೆ ಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ. ನಾವಿಬ್ಬರೂ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಧರಿಸುವುದಾದರೆ ಎಷ್ಟು ಬಟ್ಟೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೋ ಅಷ್ಟನ್ನು ನಿಮ್ಮ ದೊರೆಯೇ ಧರಿಸಿದ್ದ. ಲೆಕ್ಕ ಚುಕ್ತಾ ಆಯಿತು ಬಿಡಿ” ಅಂದರಂತೆ ಗಾಂಧಿ.

ಆಹಾರಪದ್ಧತಿ:

ಪತ್ರಕರ್ತ: ನಾವು ತಿನ್ನುವ ಆಹಾರವು ನಮ್ಮ ಗುಣ, ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತವೆಯೆಂಬುದು ನಿಜವೇ? ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮೇಕೆಯ ಹಾಲನ್ನು ಕುಡಿಯುವವರು ನೀವು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದಲ್ಲೇನಾದರೂ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗಿದೆಯೇ?

ಗಾಂಧೀಜಿ: ನೋಡಪ್ಪಾ ಗೆಳೆಯಾ… ಈಗಷ್ಟೇ ಒಂದು ಲೋಟ ಮೇಕೆ ಹಾಲು ಕುಡಿದು ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ಹಣೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಏನೋ ತುರಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತಿದೆ. ಬಹುಶಃ ಮೇಕೆಯ ಕೊಂಬುಗಳು ತಲೆಯಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತಿವೆಯೋ ಏನೋ! ಯಾವುದಕ್ಕೂ ನೀನು ನಿನ್ನ ಸ್ವರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಆದಷ್ಟು ಬೇಗ ಇಲ್ಲಿಂದ ಜಾಗ ಖಾಲಿ ಮಾಡೋದೇ ವಾಸಿ.

ಸರಳ ಜೀವನ:

ಪತ್ರಕರ್ತ: ನೀವು ನಿಮ್ಮ ರೈಲು ಪ್ರಯಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ದರದ ಮೂರನೇ ದರ್ಜೆಯ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನೇ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತೀರಲ್ಲಾ? ಇದಕ್ಕೇನು ಕಾರಣ?

ಗಾಂಧೀಜಿ: ಮೂರನೇ ದರ್ಜೆಗಿಂತಲೂ ಕಮ್ಮಿ ವೆಚ್ಚದ ನಾಲ್ಕನೇ ದರ್ಜೆಯ ಬೋಗಿಗಳು ರೈಲುಗಳಲ್ಲಿಲ್ಲವಲ್ಲಾ, ಅದಕ್ಕೆ!

———

ಪ್ರಸಾದ್ ನಾಯ್ಕ್

ಮೂಲತಃ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ಕಿನ್ನಿಗೋಳಿಯವರಾದ ಪ್ರಸಾದ್ ನಾಯ್ಕ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಸುರತ್ಕಲ್ (ಎನ್.ಐ.ಟಿ.ಕೆ) ನಿಂದ 2011ರಲ್ಲಿ ಸಿವಿಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದವರು. ಕಳೆದ ಐದು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಜಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಇಲಾಖೆ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಗುರುಗ್ರಾಮ್ ಆದ ಹರಿಯಾಣದ ಗುರ್ಗಾಂವ್ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರರಾಜಧಾನಿಯಾದ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ, ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ದೂರದ ಆಫ್ರಿಕಾದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ `ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಅಂಗೋಲಾ’ ದೇಶದ ವೀಜ್ ಎಂಬ ಪುಟ್ಟ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ, ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರದ ಯೋಜನೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ನಿಯುಕ್ತಿಗೊಂಡು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ.

ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮತ್ತು ಓದಿನ ಪಯಣದಲ್ಲೇ ಖುಷಿಯಾಗಿದ್ದ ಇವರಿಗೆ, “ತಾನೂ ಬರೆಯಬಲ್ಲೆ” ಎಂಬ ಸಂಗತಿಯ ಅರಿವಾದ ನಂತರದ ದಿನಗಳಿಂದ, ಅಂದರೆ ಕಳೆದ ನಾಲ್ಕೈದು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಬರೆಯುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಕಥೆಗಳು, ಲೇಖನಗಳು, ಪ್ರಬಂಧಗಳು, ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧಗಳು, ಮಿನಿ ಸರಣಿ ಬರಹಗಳು, ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು, ಅನುವಾದಗಳು ಕನ್ನಡದ ವಿವಿಧ ಅಂತರ್ಜಾಲ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿಗೆ ಓದುವ ಮತ್ತು ಆಗಾಗ ಬರೆಯುವ ಹೊರತಾಗಿ, ಪ್ರವಾಸದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ದೇಶ ಸುತ್ತುವ ಮತ್ತು ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವ ಹವ್ಯಾಸ.

Share

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Recent Posts More

  • 1 day ago No comment

    ಕಾದಂಬಿನಿ ಕಾಲಂ | ವೇದಿಕೆ, ಶಾಲು, ಸನ್ಮಾನ, ಬಿರುದು ಬಾವಲಿ ಇತ್ಯಾದಿ

                        ಕವಿತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಆಸಕ್ತಿ ಆ ದೀನ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳ ಮಾತು ಆಲಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೆಂಬುದು ಲೈಕು ಕಮೆಂಟುಗಳಿಂದಲೇ ಸಾಬೀತಾಯಿತು. ಉಳ್ಳವರ ಜಗಮಗಿಸುವ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ನಿರಾಶ್ರಿತ ಅಲೆಮಾರಿ ಜನಾಂಗದ ನಿರ್ಗತಿಕ ಹೆಣ್ಣಿನ ಅಳಲಿಗೆ ಯಾವ ಜಾಗವಿದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಅದು ನನಗೆ ಮನಗಾಣಿಸತೊಡಗಿತು.   ಮೊನ್ನೆ ಒಬ್ಬ ಕವಿಯ ಜೊತೆ ಬೇಸರದಿಂದ ಮಾತಾಡಿಬಿಟ್ಟೆ. ‘ಶುಭಾಶಯಗಳು. ಆದರೆ ಇಂಥ ...

  • 2 days ago No comment

    ಹುಲ್ಲಿನ ಕಡ್ಡಿ

      ಕವಿಸಾಲು       ಜೋಪಡಿ ತುಂಬಾ ಮಂಪರುಗಣ್ಣಲ್ಲಿ ನೇತಾಡುವ ಚುಕ್ಕಿಗಳು ಚಂದಿರನ ಅಂಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದವು ಗುಡಿಸಲು ಕಣ್ಣೊಳಗೆ ಜಾತಿ ಧರ್ಮದ ಹಂಗು ತೊರೆದು ನಡು ಮನೆಯ ದೀಪವಾಗಿ ಬೆಳಗಿದ ಕಸಬರಿಗೆಯ ನಾಡಿಗಳು ಹಲವು ಬಗೆಯ ರಕ್ತ ಬಸಿದವರ ರೂಪಾಂತರ ಸಾಲು ನದಿಗಳ ಸರಪಳಿಯಂತೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡ ಹುಲ್ಲಿನ ಕಡ್ಡಿಗಳು ಹೊಗೆ ಜಂತಿಯ ಮನೆಯೊಳಗೆ ಜಪ್ಪೆನ್ನದ ತಪೋ ವನಗಳು ಮಳೆ ಗುಡುಗು ಬಿರುಗಾಳಿಯ ಅಬ್ಬರದೊಳಗೂ ಸದಾ ಕುದಿಯುತ್ತಾ ಹದಗೊಳ್ಳೊ ...

  • 1 week ago No comment

    ಕಾದಂಬಿನಿ ಕಾಲಂ | ಕಸದ ತೊಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ಒಂದು ಹೆಣ್ಣು ಶಿಶುವಿನ ಕಥೆ

                        ಬಾಣಲೆಯಿಂದ ಬೆಂಕಿಗೆ ಬಿದ್ದಂತೆ ಕೆಲ ಪುನರ್ವಸತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಪಾಲಾದ ಬಾಲಕಿಯರು ಗಂಡಿನ ಕಾಮದ ದಳ್ಳುರಿಯ ಕೊಂಡಕ್ಕೆ ದೂಡಲ್ಪಟ್ಟ ಕಡು ಹೇಯ, ಭೀಬತ್ಸ್ಯಕರ ಕಥೆಗಳನ್ನು ನಾವಿಂದು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಆದರೆ ಹೀಗೆ ಅನಾಥಾಲಯ, ಪುನರ್ವಸತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ದಾಖಲಾಗುವ ಮುನ್ನಿನ ಆ ಒಂದೊಂದು ಮಗುವಿನ ಕಥೆಯೂ ಅಷ್ಟೇ ಯಾತನಾಪೂರಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ.   ಮೊನ್ನೆ ಮೊನ್ನೆ ಬಿಹಾರದ ಮುಜಫರ್ ನಗರದ ಪುನರ್ವಸತಿ ...

  • 1 week ago No comment

    ಪ್ರಸಾದ್ ಪಟ್ಟಾಂಗ | ಅರ್ಥ ಅರಿಯದವರಿಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವೂ ಅಗ್ಗವೇ!

      ನಾವಿಂದು ಸವಿಯುತ್ತಿರುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹಿಂದೆ ಅದೆಷ್ಟೋ ಜೀವಗಳ ಬಲಿದಾನದ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ, ಮುತ್ಸದ್ದಿಗಳ ಕನಸಿದೆ, ಧೀಮಂತ ನಾಯಕರ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಗಳಿವೆ. ಇವೆಲ್ಲದರ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದಿಷ್ಟಾದರೂ ನಮಗೆ ಕೃತಜ್ಞತೆಯ ಭಾವವಿರಬೇಕಷ್ಟೇ.   ಅದೊಂದು ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ. ಸುದ್ದಿವಾಹಿನಿಯೊಂದು ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಬಗ್ಗೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರ ಬಗ್ಗೆ… ಹೀಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯಜ್ಞಾನ ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದಾದ ಹಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ತರುಣ-ತರುಣಿಯರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಮುಂದೆ ಕೇಳುತ್ತಿತ್ತು. ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿಯವರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೆಸರೇನು? ...

  • 2 weeks ago No comment

    ಕಾದಂಬಿನಿ ಕಾಲಂ | ಕೊನೆಗೂ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಉಳಿದುಬಿಟ್ಟವಳು

                        ಈಗ ಆಗಿನಂತೆ ನಗು ಬರಲಿಲ್ಲ. ಅವಳ ಬದುಕಲ್ಲೂ ಅದೇ ಘಟಿಸಿಹೋದ ಚೋದ್ಯಕ್ಕೆ ಏನು ಹೇಳುವುದು?   ಮೊನ್ನಿನ ಮುಂಜಾವಲ್ಲಿ ನಾನು ಎಚ್ಚರಗೊಂಡದ್ದೇ ಅವಳ ಫೋನ್ ಕರೆಯಿಂದ. ‘ನಾನ್ ಕಣೇ ರಾಜಿ’ ಎಂದರೆ ನಾನು, ‘ರಾಣಿನಾ?’ ಅನ್ನುತ್ತಿದ್ದೆ. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ‘ರಾಜಿ ಮಾರಾಯ್ತೀ ಮರೆತುಬಿಟ್ಯಲ್ಲ’ ಆಪಾದಿಸಿದಳು. ರಾಣಿ ನನ್ನ ಮನೆಯ ಎಡಕ್ಕಿದ್ದ ಗೆಳತಿ. ರಾಜಿ ಬಲಕ್ಕಿದ್ದವಳು. ಇಬ್ಬರ ...


Editor's Wall

  • 15 August 2018
    1 day ago No comment

    ಕಾದಂಬಿನಿ ಕಾಲಂ | ವೇದಿಕೆ, ಶಾಲು, ಸನ್ಮಾನ, ಬಿರುದು ಬಾವಲಿ ಇತ್ಯಾದಿ

                        ಕವಿತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಆಸಕ್ತಿ ಆ ದೀನ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳ ಮಾತು ಆಲಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೆಂಬುದು ಲೈಕು ಕಮೆಂಟುಗಳಿಂದಲೇ ಸಾಬೀತಾಯಿತು. ಉಳ್ಳವರ ಜಗಮಗಿಸುವ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ನಿರಾಶ್ರಿತ ಅಲೆಮಾರಿ ಜನಾಂಗದ ನಿರ್ಗತಿಕ ಹೆಣ್ಣಿನ ಅಳಲಿಗೆ ಯಾವ ಜಾಗವಿದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಅದು ನನಗೆ ಮನಗಾಣಿಸತೊಡಗಿತು.   ಮೊನ್ನೆ ಒಬ್ಬ ಕವಿಯ ಜೊತೆ ಬೇಸರದಿಂದ ಮಾತಾಡಿಬಿಟ್ಟೆ. ‘ಶುಭಾಶಯಗಳು. ಆದರೆ ಇಂಥ ...

  • 09 August 2018
    1 week ago No comment

    ಕಾದಂಬಿನಿ ಕಾಲಂ | ಕಸದ ತೊಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ಒಂದು ಹೆಣ್ಣು ಶಿಶುವಿನ ಕಥೆ

                        ಬಾಣಲೆಯಿಂದ ಬೆಂಕಿಗೆ ಬಿದ್ದಂತೆ ಕೆಲ ಪುನರ್ವಸತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಪಾಲಾದ ಬಾಲಕಿಯರು ಗಂಡಿನ ಕಾಮದ ದಳ್ಳುರಿಯ ಕೊಂಡಕ್ಕೆ ದೂಡಲ್ಪಟ್ಟ ಕಡು ಹೇಯ, ಭೀಬತ್ಸ್ಯಕರ ಕಥೆಗಳನ್ನು ನಾವಿಂದು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಆದರೆ ಹೀಗೆ ಅನಾಥಾಲಯ, ಪುನರ್ವಸತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ದಾಖಲಾಗುವ ಮುನ್ನಿನ ಆ ಒಂದೊಂದು ಮಗುವಿನ ಕಥೆಯೂ ಅಷ್ಟೇ ಯಾತನಾಪೂರಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ.   ಮೊನ್ನೆ ಮೊನ್ನೆ ಬಿಹಾರದ ಮುಜಫರ್ ನಗರದ ಪುನರ್ವಸತಿ ...

  • 01 August 2018
    2 weeks ago No comment

    ಕಾದಂಬಿನಿ ಕಾಲಂ | ಕೊನೆಗೂ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಉಳಿದುಬಿಟ್ಟವಳು

                        ಈಗ ಆಗಿನಂತೆ ನಗು ಬರಲಿಲ್ಲ. ಅವಳ ಬದುಕಲ್ಲೂ ಅದೇ ಘಟಿಸಿಹೋದ ಚೋದ್ಯಕ್ಕೆ ಏನು ಹೇಳುವುದು?   ಮೊನ್ನಿನ ಮುಂಜಾವಲ್ಲಿ ನಾನು ಎಚ್ಚರಗೊಂಡದ್ದೇ ಅವಳ ಫೋನ್ ಕರೆಯಿಂದ. ‘ನಾನ್ ಕಣೇ ರಾಜಿ’ ಎಂದರೆ ನಾನು, ‘ರಾಣಿನಾ?’ ಅನ್ನುತ್ತಿದ್ದೆ. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ‘ರಾಜಿ ಮಾರಾಯ್ತೀ ಮರೆತುಬಿಟ್ಯಲ್ಲ’ ಆಪಾದಿಸಿದಳು. ರಾಣಿ ನನ್ನ ಮನೆಯ ಎಡಕ್ಕಿದ್ದ ಗೆಳತಿ. ರಾಜಿ ಬಲಕ್ಕಿದ್ದವಳು. ಇಬ್ಬರ ...

  • 25 July 2018
    3 weeks ago No comment

    ಕಾದಂಬಿನಿ ಕಾಲಂ | ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗಿರುವುದು ಚಿತ್ರವಲ್ಲ; ಸುಡುಸುಯ್ಲು!

                        ಹೃದಯ ಭಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗಿನ ಸುಡುಸುಯ್ಲುಗಳು ಇಷ್ಟೇಕೆ ಸುಡುತ್ತವೆ? ಹೊರ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಅದೇಕೆ ತಣ್ಣಗೆ ತಣಿದುಬಿಟ್ಟ ಮಂಜುಬೆಟ್ಟಗಳಂತೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ?   ಆ ದಂಪತಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಿನ ಚಾಲಕ ಹಾಡು ಹಾಕಿದಂತೆಲ್ಲ ಪತಿ ಅದನ್ನು ಆಫ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಚಾಲಕನಿಗೆ ವಿಚಿತ್ರವೆನಿಸಿರಬೇಕು. ‘ಏನ್ ಸಾರ್ ನಿಮಗೆ ಹಾಡು ಕೇಳುವ ಹವ್ಯಾಸ ಇಲ್ವಾ’ ಅಂದಾಗ ‘ಇಲ್ಲ ಅದರಿಂದೇನು ಸಿಗುತ್ತೆ?’ ಎಂದಿದ್ದ ...

  • 11 May 2018
    3 months ago No comment

    ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕರು ಜೈಲಲ್ಲಿ ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್ ಭೇಟಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲವಾ?

    ಭಾರತದ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಧಾನಿ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರೂ ಅವರ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿಯೇ, ಅವರು ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್ ಭೇಟಿಯಾಗಿದ್ದರೆಂಬುದರ ಕುರಿತ ವಿವರ ಸಿಗುತ್ತದೆ. “ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದ್ದ ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್, ಬಟುಕೇಶ್ವರ್ ದತ್, ವೀರ್ ಸಾವರ್ಕರ್ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅವರನ್ನು ಯಾರಾದರೊಬ್ಬ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕರು ಹೋಗಿ ಕಂಡಿದ್ದರಾ? ಆದರೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕರು ಭ್ರಷ್ಟನೊಬ್ಬ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಅವನನ್ನು ನೋಡಲು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ” ಎಂದು ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಚುನಾವಣೆ ಪ್ರಚಾರ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ವಾಗ್ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ್ದರು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ...