Share

ರೈತರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಹಾಗೂ ರೈತ ಮಹಿಳೆಯರು
ಮುದ್ದು ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ

 

 

ರೈತ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕುಟುಂಬದ ಭಾರ ಹೆಂಡತಿಯ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವುದರಿಂದ ಆಕೆಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಹಾರವನ್ನೂ ಸೇವಿಸಲಾರದಂತಹ ಕೆಟ್ಟ ಬಡತನ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸಾಲದ ನಿಮಿತ್ತ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುವುದುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟ ಮಕ್ಕಳ ಪ್ರಮಾಣವೂ ದೊಡ್ಡದಿದೆ.

 

 

 

“You are virtuous and you are gone
Poor sinner that I am remain
Before your creditors
Unable to bend your head
Or stretch out your hand
Or sell your crops
You crossed over..” ವೋಲ್ಗಾ ಎನ್ನುವ ಕಾವ್ಯನಾಮದ ಪಿ. ಲಲಿತಾಕುಮಾರಿ ಎಂಬ ತೆಲುಗು ಕವಯತ್ರಿ ತಮ್ಮ ‘ನಾಟ್ ಡೆತ್ ಬಟ್ ಲೈಫ್’ ಎಂಬ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೀಗನ್ನುತ್ತಾರೆ..

“But in battle
I must live
I must embrace life not death
Embrace life and the struggle for life”

ರೈತ ಗಂಡನೊಬ್ಬ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಆತನ ಹೆಂಡತಿ ಏನೆಲ್ಲಾ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ವೋಲ್ಗಾರವರು ಈ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಹೃದಯ ಹಿಂಡುವಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಒಬ್ಬ ರೈತ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ನಂತರ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾಂತಂತ್ರ್ಯವಿಲ್ಲದ, ಶಿಕ್ಷಣ, ವ್ಯವಹಾರ ಜ್ಞಾನಗಳ್ಯಾವವೂ ಇಲ್ಲದ ಆ ರೈತನ ಹೆಂಡತಿ ಆತ ಮಾಡಿದ ಸಾಲವನ್ನು ತೀರಿಸಬೇಕು, ತನ್ನ ಹಾಗೂ ತನ್ನ ಸಂಸಾರದ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಬೇಕು, ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸಾಕಬೇಕು, ಅವರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೊಡಿಸಬೇಕು, ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ವಯಸ್ಸಾದವರನ್ನು, ಖಾಯಿಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದವರನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಬಂದ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಬೇಕು.. ಹೀಗೆ ಏಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಆಕೆ ಎದುರಿಸಬೇಕಾದೀತು? ಒಮ್ಮೆಗೇ ಎಂತಹ ಭಯಾನಕವಾದ ಸನ್ನಿವೇಶಕ್ಕೆ ಆಕೆ ಒಳಗಾಗಬೇಕಾದೀತು?

ನಮ್ಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ‘ರೈತ’ ಎನ್ನುವ ಪದಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಪುರುಷ ಎನ್ನುವ ಅರ್ಥವಿದೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಹೆಣ್ಣಿನ ಸ್ಥಾನವಿಲ್ಲವೇ? ರೈತ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಕೊಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ? ಒಬ್ಬ ರೈತನ ಹೆಂಡತಿಯ ಒಂದಿಡೀ ದಿನದ ರೊಟೀನ್ ಅನ್ನು ನೋಡುವುದಾದರೆ ಮನೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಸದಸ್ಯರಿಗಿಂತ ಮುಂಚೆ ಬೇಗನೇ ಏಳುವುದು, ಬೆಳಗ್ಗಿನ ತಿಂಡಿ ತಯಾರಿಸುವುದು, ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿನ ದನಗಳ ಹಾಲು ಕರೆಯುವುದು, ಸೆಗಣಿ ತೆಗೆಯುವುದು, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹೊರಡಿಸಿ ಶಾಲೆಗೆ ಕಳಿಸುವುದು, ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವುದು, ಮಾಡಿದಡುಗೆಯನ್ನು ಗದ್ದೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಉಣಬಡಿಸುವುದು, ಕೃಷಿಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸೊಂಟ ಮುರಿಯುವಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದು, ಸಂಜೆ ಮನೆಗೆ ಮರಳುವಾಗ ರಾತ್ರಿಯ ಅಡುಗೆಗಾಗಿ ಗದ್ದೆಯಲ್ಲಿನ ಏಡಿಗಳನ್ನೋ, ಇಲ್ಲವೇ ಯಾವುದೋ ತರಕಾರಿಗಳನ್ನೋ ಸೊಂಟಕ್ಕೆ ಸಿಗಿಸಿಕೊಂಡು, ನೀರಿನ ಕೊಡವನ್ನು ಸೊಂಟದ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತು, ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹುಲ್ಲಿನ ರಾಶಿಯನ್ನೋ ಇಲ್ಲವೇ ಕಟ್ಟಿಗೆಯ ಹೊರೆಯನ್ನೋ ಹೊತ್ತು, ಎತ್ತುಗಳನ್ನುಹೊಡೆದುಕೊಂಡು ಮನೆಗೆ ಮರಳುತ್ತಾಳೆ!

ಮನೆಗೆ ಬಂದ ನಂತರ ತಲೆಯ ಮೇಲಿನ ಹೊರೆಯನ್ನು ಕೆಳಕ್ಕೆ ಹಾಕಿ ಆಕೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಟ್ಟಾಳು. ಆದರೆ ಒಂದಿನಿಸಾದರೂ ದಣಿವಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಕೆಗೆ ಅವಕಾಶವಿರುವುಲ್ಲ. ಇಲ್ಲವೇ ಗಂಡಸರಂತೆ ಬೇಸರವಾದೊಡನೆ ಪೇಟೆ ಸುತ್ತು ಹೊಡೆದು ಸಾರಾಯಿ ಕುಡಿದು ಬರುವಂತಿಲ್ಲ! ಮಕ್ಕಳು ಮರಿ, ಮನೆಯ ಸದಸ್ಯರಿಗೆಲ್ಲಾ ಸಂಜೆಯ ಕಾಫಿ ತಿಂಡಿ ತಯಾರಿಸುವುದು, ಪಾತ್ರೆ ತೊಳೆಯುವುದು, ಬಟ್ಟೆ ಒಗೆಯುವುದು, ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ದನಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಹಾಕುವುದು, ರಾತ್ರಿಯಡುಗೆ, ಮಕ್ಕಳ ಲಾಲನೆ ಪಾಲನೆ…. ಹೀಗೆ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದಾಗಿನಿಂದ ರಾತ್ರಿ ಮಲಗುವವರೆಗೆ ಆಕೆಗೆ ಮುಗಿಯದಷ್ಟು ಕೆಲಸದ ರಾಶಿ! ಇಷ್ಟಾದರೂ ಆಕೆಗೆ ಆಕೆಯ ಗಂಡ ಜೀವವಿರುವ ತನಕವೂ ಯಾರೂ ಆಕೆಗೆ ರೈತ ಮಹಿಳೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿ ಗೌರವಿಸಿದ್ದೇ ಇಲ್ಲ!

ಹತ್ತು ವರುಷಗಳ ಕೆಳಗೆ ಒಂದು ಸಂವಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಡಾ. ಯು. ಆರ್. ಅನಂತಮೂರ್ತಿಯವರಿಗೆ ನಾನು ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದೆ. “ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ರೈತರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಾ ಇದೆ. ಆದರೆ ಆ ರೈತರ ಹೆಂಡತಿಯರು ಗಂಡ ಅದೆಷ್ಟೇ ಸಾಲ ಮಾಡಿರಲಿ, ಅದೆಷ್ಟೇ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿರಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಹೆದರಿ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ ಏಕೆ?” ಎಂದು. ಅದಕ್ಕವರು “ಪುರುಷರಿಗಿಂತಲೂ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಹನಶೀಲತೆ ಹೆಚ್ಚು, ಕಷ್ಟಗಳನ್ನನುಭವಿಸಿ ಅವರು ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಗಟ್ಟಿಗೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ” ಎಂದರು. ಇದು ನಿಜವೂ ಹೌದು! ಆದರೆ ಹಿಂದೆ ರೈತ ಮಹಿಳೆಯರು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಸುದ್ದಿ ಅಪರೂಪಕ್ಕೆ ಕಿವಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೀಗ ಅದು ದಿನನಿತ್ಯದ ಸುದ್ದಿ ಆಗಿರುವುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಕಹಿಯಾದ ಸಂದೇಶ ಕೊಡುತ್ತಿದೆ!

ಮಾನವ ಹಕ್ಕು ಆಯೋಗದ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, 2009ರಿಂದೀಚೆಗೆ 17,638 ರೈತರು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅಂದರೆ ಪ್ರತೀ ಅರ್ಧ ಗಂಟೆಗೆ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬ ರೈತ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಆದರೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ರೈತರ ಸಂಖ್ಯೆ ಬಾರೀ ಕಡಿಮೆ. ರೈತ ಮಹಿಳೆಯರು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಅವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ರೈತರ ಹೆಂಡತಿಯರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ದಾಖಲೆಗಳಾಗಲೀ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳಾಗಲೀ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಸಾಲದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಸಾಲವೂ ಕೂಡಾ ರೈತರ ಹೆಂಡತಿಯರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿರುವುದಿಲ್ಲ!

ರೈತರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಅನೇಕ ‘ಸಾಲಮನ್ನಾ’ ಯೋಜನೆಗಳು ಇವೆ. ಆದರೂ ರೈತರು ಏಕೆ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂದರೆ ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ಸಾಲ ಪಡೆದವರಿಗೆ ಸಾಲ ಮನ್ನಾ ಆದೀತು. ಆದರೆ ಓದು ಬರಹವಿಲ್ಲದ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಿಲ್ಲದ ರೈತರು, ಖಾಸಗೀ ಬಡ್ಡಿದಾರರು, ಸಾಲ ನೀಡುವವರ ಬಳಿ ಬಡ್ಡಿಗೆ ಸಾಲ ಮಾಡಿದ್ದರೆ ಅದು ಹೇಗೆ ತಾನೇ ಮನ್ನವಾದೀತು? ಹೆಚ್ಚು ರೈತರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಖಾಸಗೀ ಜನರ ಹತ್ತಿರ ಸಾಲ ಮಾಡುವ ರೈತರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ ರೈತರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ರೈತರಿಗೆ ಸಾಲ ನೀಡಲು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಶುರು ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ, ರೈತರಿಗಾಗಿ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಹಾಗೂ ನಬಾರ್ಡ್ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವ ಮುನ್ನ ಖಾಸಗೀ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಸಾಲ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ರೈತರ ಸಂಖ್ಯೆ ಶೇಕಡಾ ಐವತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿತ್ತು. ಆ ನಂತರ ಅದರ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದರೂ ಅದು ಮಹತ್ತರವಾದುದೇನಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸುಶಿಕ್ಷಿತರ ನಾಡಾದ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ರೈತರು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಬ್ಯಾಂಕ್ ವ್ಯವಹಾರ ಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮೂಲಕ ಸಾಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಇವರ ಸಾಲವೂ ಮನ್ನವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಅಲ್ಲಿನ ಜನರು ಖಾಸಗೀ ಬಡ್ಡಿದಾರರ ಬಳಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಸಾಲವನ್ನೂ ಕೂಡಾ ಅಲ್ಲಿನ ಸರ್ಕಾರ ಮನ್ನಾ ಮಾಡಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ರೈತರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯ ಪ್ರಮಾಣವೂ ಭಾರಿ ಕಡಿಮೆ.

ನ್ಯಾಷನಲ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ರೈಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಫಾರ್ಮರ್ಸ್ ನ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ 1.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರುಗಳು ರೈತರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯ ಕೆಟ್ಟ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅದೂ ಕೂಡಾ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕವಾದ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ! ರೈತ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕುಟುಂಬದ ಭಾರ ಹೆಂಡತಿಯ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವುದರಿಂದ ಆಕೆಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಹಾರವನ್ನೂ ಸೇವಿಸಲಾರದಂತಹ ಕೆಟ್ಟ ಬಡತನ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸಾಲದ ನಿಮಿತ್ತ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುವುದುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟ ಮಕ್ಕಳ ಪ್ರಮಾಣವೂ ದೊಡ್ಡದಿದೆ. ತಲೆಯ ಮೇಲಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಸಾಲ, ಶಿಕ್ಷಣವಿಲ್ಲದೇ ಇರುವುದು ಇಂಥ ನಾನಾ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನೂ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೇ ಸಾಲದ ಹೊರೆ ಮಕ್ಕಳು ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು ಹಾಗೂ ಮರಿಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳವರೆಗೂ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಎಷ್ಟೋ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಕುಟುಂಬವೇ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ ಶರಣಾದ ಘಟನೆಗಳೂ ಅವೆಷ್ಟೋ ನಡೆದಿವೆ.

ನಾನೊಮ್ಮೆ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ನನ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕೂತಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳೆ ತನ್ನ ಜೀವನದ ಕತೆಯನ್ನೆಲ್ಲಾ ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಹೇಳತೊಡಗಿದರು. ಗಂಡ ಅಡಿಕೆ ತೋಟದ ಮಾಲಿಕ. ಎರಡು ಮಕ್ಕಳು.. ಏನೂ ಕಷ್ಟವಿಲ್ಲದೇ ಜೀವನ ಸಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಗಂಡ ಹಾರ್ಟ್ ಅಟ್ಯಾಕ್ ಆಗಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು. ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ತೋಟದ್ದಾಗಲೀ, ಬ್ಯಾಂಕು ಅಥವಾ ಹಣಕಾಸಿನ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಎಂದೂ ತಲೆಹಾಕದೇ ಇದ್ದ, ಆ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಟ ಮಾಹಿತಿಯೂ ಹೊಂದಿರದ ಆ ಮಹಿಳೆ ಗಂಡ ತೀರಿಹೋದ ಎಂದು ಅಳುತ್ತಾ ಕೂರಲಿಲ್ಲ. ಆಕೆ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕಠಿಣಗೊಳಿಸಿ ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನೂ ಕಲಿತರು. ಯಾರ ಸಹಾಯವೂ ಇಲ್ಲದೇ ಆಕೆಯೇ ತೋಟದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಸತೊಡಗಿದರು. ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳಿಬ್ಬರನ್ನೂ ಓದಿಸಿ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಮಾಡಿಸಿದರು. ಇಬ್ಬರೂ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ತಾನೇ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ಮದುವೆಯನ್ನೂ ಮಾಡಿಸಿದರು. ಗಂಡ ತೀರಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಆಕೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಕೃಷಿಯನ್ನೂ ಸಂಸಾರವನ್ನೂ ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಮಲೆನಾಡಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಕೃಷಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿರುವ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅಡಿಕೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆ ಹಾಗೂ ಇದರಿಂದ ಒಳ್ಳೆಯ ಆದಾಯ ಬರುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಈ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ ರೈತ ಸಾಲದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದು ಕಡಿಮೆ.. ಆದ್ದರಿಂದ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಸಂಗ ಇಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ಹತ್ತಿ, ರೇಶ್ಮೆಗಳೂ ಕೂಡಾ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳೇ. ಆದರೆ ಈ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಯಾರ್ಯಾರು ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೋ ಅವರಲ್ಲಿ ಸಾಲದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವವರೇ ಹೆಚ್ಚು. ಬಯಲುಸೀಮೆಯ ರೈತರಂತೂ ಸದಾಕಾಲ ಕಷ್ಟದ ಕೂಪದಲ್ಲೇ ಬಿದ್ದಿರುತ್ತಾರೆ. ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯ ಪ್ರಮಾಣವೂ ಆಲ್ಲಿಯೇ ಹೆಚ್ಚು.

ಈ ವರುಷವಾದರೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಪೇಕ್ಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅಂದುಕೊಂಡಷ್ಟು ಮಳೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ರೈತರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿಲ್ಲ. ರೈತರಿಗೆ ಆಪತ್ಕಾಲದ ಆಪತ್ಬಾಂಧವರಂತಿದ್ದ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳೂ ಸೋಲುಣ್ಣುತ್ತಿವೆ. ಅದೇನೇ ಇರಲಿ, ಈ ವರುಷವಾದರೂ ರೈತರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗಳು ನಿಲ್ಲಲಿ. ಸರ್ಕಾರಗಳು ಇನ್ನಾದರೂ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳಲಿ. ರೈತ ಮಹಿಳೆಯರ ಬವಣೆಗಳು ನಿಲ್ಲಲಿ ಎಂಬುದೇ ನನ್ನ ಹಾರೈಕೆ.

ಮುದ್ದು ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ

ಕಾನೂನು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿ. ಕನ್ನಡ, ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕಾಡ ಹಾದಿಯ ಹೂಗಳು, ಒಂದು ಚಂದ್ರನ ತುಂಡು, ಕಾನನ ಕಲರವ, ಎಷ್ಟು ಬಣ್ಣದ ಇರುಳು ಹಾಗೂ ಹೂ ಗೊಂಚಲು ಇವರ ಕನ್ನಡ ಕೃತಿಗಳು. ‘ಕಾಡ ಹಾದಿಯ ಹೂಗಳು’ ಕಾದಂಬರಿ ಅದೇ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಕೊಂಕಣಿಯ ನಮಾನ್ ಬಾಳೋಕ್ ಜೆಜು ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಕಳೆದ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಅಂಕಣ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ‘ಮಂದಾನಿಲ’ ಎಂಬ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಐದು ವರ್ಷ ನಡೆಸಿದವರು. ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ಕಲಬುರ್ಗಿ ಹತ್ಯೆ ಖಂಡಿಸಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮರಳಿಸಿದ್ದಾರೆ), ಕಾವ್ಯಾನಂದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಅರಳು ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಜ್ಯೋತಿ ಪುರಸ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಶಾರದಾ ಆರ್ ರಾವ್ ಮತ್ತು ಕರಿಯಣ್ಣ ದತ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು, ಬೇಂದ್ರೆ ಗ್ರಂಥ ಬಹುಮಾನ, ಅರಳು ಮೊಗ್ಗು ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಕನ್ನಡಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಅಡ್ವೈಸರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬಂದಿವೆ.

Share

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Recent Posts More

  • 2 weeks ago No comment

    ಕವಿಸಾಲು | ಇಂಡೋನೇಶಿಯಾ

        ಕವಿಸಾಲು         ಕಿಚ್ಚೆದ್ದು ಕುಣಿವ ನೀರು ಬಿರುಗಾಳಿ ತುಂಬಿದ ಒಡಲು ಎತ್ತೊಯ್ದು ಬಿಸಾಡಿ ಇಳೆಗೆ ಎದೆಯಿಳಿಸಿದೆ ಕಡಲು ನಡುಗಿಬಿಟ್ಟಳೆ ವಸುಂಧರೆ ಶತಕೋಟಿ ಬಿರುಕು ಬಿಟ್ಟು ಸುನಾಮಿಯ ಕೋಪಕ್ಕೆ ವಿಕಾರವಾಗಿ ಬೊಬ್ಬಿರಿದು ಊಳಿಟ್ಟು ಜೀವ ಜಲ, ಉಸಿರ ಗಾಳಿ ಹುಚ್ಚೆದ್ದು ಕುಣಿದು ಅಪ್ಪಳಿಸಿದ ಆಘಾತಕ್ಕೆ ಕಂಗೆಟ್ಟು ತತ್ತರಿಸಿವೆ ಪ್ರಾಣಿ, ಮನುಜ ಕುಲ ಮಾಡು ಹಾರಿ, ಕಂಬಗಳು ಕುಸಿದು ನೆಲಕಚ್ಚಿವೆ ಮಾನವನ ಬೀಡು ಕತ್ತರಿಸಿ ...

  • 2 weeks ago No comment

    ಕವಿಸಾಲು | ತಡವಿಲ್ಲದಿರಲಿ ಇನ್ನು…

        ಕವಿಸಾಲು         ದಾಳಿಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ಕಾದ ಮಂದಿರವಿದು ಕುಸಿದು ಕುಳಿತ ದ್ವಾರಪಾಲಕರು ಎತ್ತರದ ಗೋಡೆಗಳ, ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಗಂಟೆಗಳು ಕೂಡ ಮೌನವಿಂದು ಮನ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲುಗಳು ಒಲವ ಸಿರಿಗೆ ಚೇತರಿಸಿ ತೆರೆದ ಗಳಿಗೆ ಎತ್ತರದ ಹೊಸ್ತಿಲುಗಳ ತಡೆಯ ದಾಟಿ ತಲುಪಬೇಕಿದೆಯಷ್ಟೆ ಬಯಕೆ ಗುರಿಯನ್ನು ದಟ್ಟ ಹಸಿರಿನ ಕಾಡು, ಆಗಸದ ನೀಲಿ ಬಿಳಿಯ ಮೋಡಗಳ, ಬಿಸಿಲ ಬೆಳಕಿನ ನಡುವೆ ಬಯಲ ಸ್ವೇಚ್ಛೆಯ, ತಿಳಿಗಾಳಿ ತವಕದಲಿ ಬಂಧನಗಳ ...

  • 1 month ago No comment

    ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡಿನ ಕಣ್ಮಣಿ – ಲ್ಯೂಸರ್ನ್

        ನಾನಾ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಿರುವ ಈ ನಗರ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಸೂಜಿಗಲ್ಲಿನಂತೆ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಬೇಸರ ತರಿಸದ ಸುಂದರ ಸ್ವಿಸ್ ನಗರಿ.         “ನಾಳೆ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್” ಎಂದ ಕೂಡಲೇ ಬಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹರ್ಷೋದ್ಗಾರ! ಯೂರೋಪಿನ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿದ್ದ ನಮಗೆಲ್ಲ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೆಸರು ಇಂಪಾಗಿ ಕೇಳಿಸಲು ಕಾರಣಗಳು ಹಲವು. ಮೈಲುಗಟ್ಟಲೆ ಹಸಿರು ನೆಲ, ಹಚ್ಚಹಸಿರು ತುಂಬಿದ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿನ ಹಿಮ ಕರಗಿ ಜುಳಜುಳನೆ ಹರಿವ ತಿಳಿ ಬೂದು, ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ...

  • 1 month ago No comment

    ಕವಿಸಾಲು | ಒಲವಿನಾಟ

        ಕವಿಸಾಲು       ಶರದೃತು ತೂರಿದ ಪುಂಡ ಗಾಳಿಗೆ ಎಲೆಗಳೆಲ್ಲ ಹಾರಿ ಉದುರಿ ಮಳೆಗೆ, ಬಿಸಿಲ ಝಳಕ್ಕೆ ಒಡಲನೊಡ್ಡಿ ಹಾಡೋ ಹಕ್ಕಿಯ ಗೂಡು ಬರಿದು ಮೈಯ ಕೊಂಕಿಸಿ, ತಲೆಯ ಹೊರಳಿಸಿ ಚಳಿಯ ಮುಸುಕಿನಲ್ಲಿ ಕಂಪಿಸಿದ ಮರಕ್ಕೆ ಚಿಗುರ ಬಯಕೆಯ ನಸು ಪುಳಕ ಹಸಿರ ಉಸಿರಿನ, ಹಕ್ಕಿ ಹಾಡಿನ ಕನಸ ಹೊದಿಕೆಯ ಬಿಸಿ ಒಡಲು ತುಂಬಲು ಬಯಕೆಯಾಗಿ ಟೊಂಗೆ-ರೆಂಬೆಗಳಲಿ ಕವನ ಸದ್ದು ಗದ್ದಲವಿಲ್ಲದೆ ಇತ್ತ ಒಲವಿನೋಲೆಯ ...

  • 1 month ago No comment

    ಕವಿಸಾಲು | ನಕ್ಷತ್ರ ನಾವೆ

      ಕವಿಸಾಲು       ಮೋಡವೇ ಮನೆಯೊಳಗೆ ಇಳಿದಂತೆ ದಟ್ಟವಾದ ಹೊಗೆ ಮನೆಜಂತಿಗಳ ತುಂಬಾ ನೇತುಕೊಂಡಿದೆ ಚುಕ್ಕಿಗಳೇ ಮನೆಯ ಜಂತಿಗಳಲಿ ಯಾತ್ರೆ ಹೊರಟಂತೆ ಕಂಡರು ಮಿನುಕು ಹುಳುಗಳ ಹಾಗೆ ಚಿಮಣಿದೀಪದ ನೆರಳು ಸದಾ ಬೆನ್ನಿಗೆ ಗೋಡೆಗಳು ಅಕ್ಷರಶಃ ಬೂದಿಗುಡ್ಡದಂತೆ ಕಪ್ಪುಕಾಡಿಗೆಗಳ ಹಾಗೆ ಗೋಚರ ಬಾಗಿಲು ಕಿಟಕಿಗಳ ಮೂಲಕ ಬುಸುಗುಡುವ ಹೊಗೆ ಉಗಿಬಂಡಿಯ ಕಾಲಚಕ್ರದಲಿ ದಿನಗಳ ದೂಡಿದಂತೆ ಹೊಗೆಯ ಬೇಗೆಯಲಿ ಅವಳೆಂದೂ ಎದೆಗುಂದಲಿಲ್ಲ ಹಣೆಯ ಬೆವರಿನ ಗಟ್ಟಿ ತಾಜಾತನದ ...


Editor's Wall

  • 31 August 2018
    2 months ago No comment

    ಪ್ರಸಾದ್ ಪಟ್ಟಾಂಗ | ಓದು ಮಗು ಓದು…

        “ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕ ಮಾಡಬೇಕಲ್ಲಾ… ಪಠ್ಯದಾಚೆಗೂ ಅವರು ಏನೇನು ಓದಬಹುದು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುವಂಥದ್ದು” ಎಂದು ಟೆಲಿಫೋನ್ ಕರೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಅಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು ಮಿತ್ರರಾದ ಗಣೇಶ್ ಕೋಡೂರು. ಓದು, ಬರವಣಿಗೆ, ಫೋಟೋಗ್ರಫಿ, ಪ್ರವಾಸ, ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ, ಸಮಾಜಸೇವೆ, ಪ್ರಕಟಣೆ… ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿರುವ ಗಣೇಶ್ ಅವರದ್ದು ಇದೊಂದು ಹೊಸ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಇರಬೇಕು ಎಂದು ತಕ್ಷಣ ಅಂದುಕೊಂಡೆ ನಾನು. ಸದಾ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲರಾಗಿರುವ ಗಣೇಶ್ ಕೋಡೂರು ಒಂದಲ್ಲಾ ಒಂದು ...

  • 30 August 2018
    2 months ago No comment

    ಕಾದಂಬಿನಿ ಕಾಲಂ | ತಮ್ಮ ಶವಪೆಟ್ಟಿಗೆಗೆ ತಾವೇ ಹೊಡೆದುಕೊಂಡ ಮೊದಲ ಮೊಳೆ

                        ಬಹುದೊಡ್ಡ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಅಖಂಡ ಭಾರತವನ್ನು ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರದ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.   2019ರ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಳವಳಕಾರಿ ಘಟನಾವಳಿಗಳು ಜರುಗುತ್ತಾ ಈ ದೇಶದ ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತ ನಾಗರೀಕರ ಕಣ್ಣೆದುರು ಭಯದ ನೆರಳು ಕವಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ದೇಶದೊಳಗೆ ಕೊಲೆ, ಹಲ್ಲೆ, ಅತ್ಯಾಚಾರ, ಗಲಭೆ, ಸುಳ್ಳು ಸುದ್ಧಿ ಹಬ್ಬಿಸುವುದು, ಆತಂಕ ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು ಇನ್ನೂ ...

  • 26 August 2018
    2 months ago No comment

    ಗೆದ್ದು ಬೀಗುತ್ತಿರುವ ದುಷ್ಟ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಅಮರ್ತ್ಯ ಸೇನ್ ಮಾತುಗಳು

        ಜನರನ್ನೇ ಕೊಲ್ಲಲು ಜನಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ದುರ್ಬಳಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ದುಷ್ಟತನಕ್ಕೆ ಕೊನೆಗಾಲ ಯಾವಾಗ?     “ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಕೋಮುವಾದಿಯೇತರ ಮತ್ತು ಬಿಜೆಪಿಯೇತರ ಶಕ್ತಿಗಳು ಒಂದಾಗಿ 2019ರ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಿದೆ ಮತ್ತು ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೂಡಲು ಎಡಪಕ್ಷಗಳು ಹಿಂಜರಿಯಕೂಡದು.” ಇವು ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಅಮರ್ತ್ಯ ಸೇನ್ ಅವರ ಮಾತುಗಳು. “ನಾವು ಸರ್ವಾಧಿಕಾರವನ್ನು, ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ಧೋರಣೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಲೇಬೇಕಾಗಿದೆ. ಕೋಮುವಾದಿ ಬಲಪಂಥೀಯ ಪಡೆಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಲು ...

  • 26 August 2018
    2 months ago No comment

    ಕಡು ಭಯಂಕರ ಕತ್ತಲೊಳಗೆ ಅವಳಂಥ ಅದೆಷ್ಟು ಜೀವಗಳೊ!

      ಅವಳೊಳಗೀಗ ಕನಸುಗಳೇ ಇಲ್ಲ. ಮಿಂಚು ಸ್ಫುರಿಸಬೇಕಿದ್ದ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ನಾಳೆಗಳನ್ನು ಚಿಂತಿಸುವ ಯಾತನೆ ಮಾತ್ರವೇ ಸರಿದಾಡುತ್ತಿದೆ.       ಒಂದು ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕಳೆದ ಏಪ್ರಿಲ್ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಹತ್ತಿರ ಹತ್ತಿರ ಏಳು ಲಕ್ಷದಷ್ಟು ರೋಹಿಂಗ್ಯಾಗಳು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದೊಳಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಕ್ಕರ್ಧದಷ್ಟು ಮಕ್ಕಳೇ. ಆ ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲ ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ದಮನಿತರು. ಆ ಮಕ್ಕಳ – ಅದರಲ್ಲೂ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಬದುಕು ಎಂಥ ನರಕಮಯ ಎಂಬುದನ್ನು ...

  • 23 August 2018
    2 months ago No comment

    ಕಾದಂಬಿನಿ ಕಾಲಂ | ದುರ್ಬಲ ಗಳಿಗೆಗಳನ್ನೇ ಹೊಂಚುವ ಹದ್ದುಗಣ್ಣುಗಳೆದುರು ಹೆಣ್ಣು ದೇಹ

                        ಲೋಕದ ನೀತಿಯೇ ಅದಲ್ಲವೇ? ತನ್ನ ಮೂಗಿನ ನೇರಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯ ವಿತರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲರನ್ನೇ ಅಲ್ಲವೇ ಬಲಿಗಂಬಕ್ಕೇರಿಸುವುದು?   ‘ಟೈಟಾನಿಕ್’ ಎನ್ನುವುದು ವಿಕೋಪದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಲಿಷ್ಠರ ಕೈ ಹೇಗೆ ಮೇಲಾಗುತ್ತದೆನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸಶಕ್ತ ರೂಪಕ. ಅಂಥಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಿನವರನ್ನು ತುಳಿಯುವ, ಅವರ ಸವಲತ್ತುಗಳನ್ನು ಕಬಳಿಸಲು ಹವಣಿಸುವ ವಿಕರಾಳ ಆಟವೊಂದು ನಿರಾತಂಕವಾಗಿ ಜರುಗುತ್ತದೆ. ನೆನ್ನೆ ರಾತ್ರಿ ಒಬ್ಬ ಯುವಕ ...