Share

ಕೊನಾರ್ಕ್ ‘ಕಾಲ ದೇಗುಲ’

 

ಪ್ರವಾಸಿ ಸವಿತಾ ಕಂಡ ಇಂಡಿಯಾ

 

ಇದು ನಾನು 2011ರ ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಕೆಲ ಗೆಳತಿಯರೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಸಮೂಹದೊಂದಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ದರ್ಜೆಯ ರೈಲು ಪ್ರಯಾಣದ ಮೂಲಕ ಕೈಗೊಂಡ ಭಾರತ ಯಾತ್ರೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಬರೆದ ಪುಟ್ಟ ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ. ಇದು ಈಗಾಗಲೇ 12 ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಡಿ ಎಸ್ ನಾಗಭೂಷಣ ಅವರ ಸಂಪಾದಕತ್ವದ ‘ನವ ಮಾನವ’ ಸಮಾಜವಾದಿ ಮಾಸಿಕದ (ಈ ಪತ್ರಿಕೆ ನವೆಂಬರ್ 2011ರ ಸಂಚಿಕೆಯಿಂದ ‘ಹೊಸ ಮನುಷ್ಯ’ ಎಂದು ಪುನರ್ನಾಮಕರಣಗೊಂಡಿತು) 2011ರ ಸೆಪ್ಟಂಬರಿನಿಂದ 2012ರ ಆಗಸ್ಟ್ ಸಂಚಿಕೆಗಳವರೆಗೆ ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿತ್ತು.

-ಸವಿತಾ ನಾಗಭೂಷಣ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ

 

ಭಾಗ-7

ರಿ ಸುಮಾರು ಒಂದು ವಾರದಿಂದ ಟಿವಿ, ದಿನಪತ್ರಿಕೆ, ಮೊಬೈಲ್ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ದೂರವಿದ್ದು, ಬರೀ ಬೆಟ್ಟ-ಗುಡ್ಡ-ನದಿ ದೇಗುಲ ಎಂದು ಅಲೆದಾಡುತ್ತಿದ್ದ ನಾವು ಸಮುದ್ರ ದಡದ ಸನಿಹದಲ್ಲೇ ಇದ್ದ ಕೊನಾರ್ಕ್ ನ ವಿಶ್ವಖ್ಯಾತ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಎದುರುಗೊಂಡೆವು. ಕೊನಾರ್ಕ್(ಕೋನ+ಅರ್ಕ) ಎಂದರೆ ಸೂರ್ಯನ ನೆಲೆ ಎಂದರ್ಥ. ಈ ದೇವಾಲಯ ಕಲ್ಲಿನ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಜಗದ ಸಕಲ ಜ್ಞಾನವನ್ನೂ ಪ್ರಚುರಪಡಿಸುವ ಬೃಹತ್ ಶಿಲಾ-ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಂತೆ ನನಗೆ ತೋರಿತು. ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ಸೂರ್ಯ ಅಂದರೆ ಬೆಳಕಲ್ಲವೆ? ‘ಲೋಕದ ಚೇಷ್ಟೆಗೆ ರವಿ ಬೀಜವಾದಂತೆ ಕರಣಂಗಳ ಚೇಷ್ಟೆಗೆ ಮನವೇ ಬೀಜ’ ಎಂದು ಹನ್ನೆರಡನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನುಡಿದ ಮಹದೇವಿಯಕ್ಕನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಕರಗಳ ಚೇಷ್ಟೆ ತಡೆಯಲಾಗದೆ ಸಾವಿರಾರು ಶಿಲ್ಪಿಗಳು ಈ ಅನುಪಮ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕಡೆದಿರಬಹುದು ಎಂದು ನನ್ನ ಕವಿಮನ ತರ್ಕಿಸಿತು.

ಈ ದೇಗುಲವನ್ನು ಹದಿಮೂರನೇ ಶತಮಾನದ ಗಂಗ ವಂಶಸ್ಥ ರಾಜ ಮೊದಲನೆಯ ನರಸಿಂಹದೇವ ಕಟ್ಟಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಕೃಷ್ಣನ ಮಗ ಸಾಂಬ ಕುಷ್ಠರೋಗ ಪೀಡಿತನಾದಾಗ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸೂರ್ಯನ ಮುಂದೆ ತಪಗೈದು(ಬಹುಶಃ ಸೂರ್ಯಪಾನದ ಪ್ರಕೃತಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಿಂದ ಗುಣಮುಖನಾಗಲು) ಬೃಹತ್ ಸೂರ್ಯನ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಕೆತ್ತಿಸಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದನಂತೆ. ಅದೇನೇ ಇರಲಿ, ಈ ಬೆಳಕಿನ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಸುತ್ತಿ ಬಂದಾಗ, ಬಹುಶಃ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮೃದುವಾದುದು ಏನಾದರೂ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಅದು ಕಲ್ಲೇ ಇರಬೇಕು ಎಂದೆನಿಸದಿರದು! ಕಲ್ಲನ್ನು ಮೃದುವಾಗಿ ನಾದಿ ತನಗೆ ಬೇಕಾದ ಆಕಾರಕ್ಕೆ ಹಿಗ್ಗಿಸಿ ಬಗ್ಗಿಸಿ ತಿದ್ದಿ ತೀಡಿದಂತಿತ್ತು, ಕಳಿಂಗ ವಾಸ್ತು (ಬೌದ್ಧ)ಶೈಲಿಯ ಈ ದೇಗುಲ. ಚಂದ್ರಭಾಗ ಸಮುದ್ರ ತೀರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ವಿಶಾಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ಈ ‘ಕಾಲ ದೇಗುಲ’ಕಾಲದೇವನ ಮಹಾ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು, ಲೋಹಿಯಾ ಅವರ ಮಾತಿನಲ್ಲೇ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ‘ಕಲ್ಲಿನ ಮಾತು’ಗಳ ಮೂಲಕ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರುವಂತಿದೆ. (ಲೋಹಿಯಾ ಅವರ ‘ಇತಿಹಾಸ ಚಕ್ರ’ ಪುಸ್ತಕದ ರಕ್ಷಾಪುಟದಲ್ಲಿರುವುದೂ ಈ ದೇವಾಲಯದ ಕಾಲಚಕ್ರವೇ!)

ಈ ಕಾಲ ದೇಗುಲವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿರುವಂತೆಯೇ ನನಗೂ ಯಾರೋ ಕೀಲಿ ಕೊಟ್ಟು ವಾಪಸು ಹದಿಮೂರನೆಯ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ದಂತಾಯಿತು.

ಏಳು ಕುದುರೆಗಳಿಂದ ಎಳೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ ರಥವೇ ದೇವಾಲಯವಾಗಿರುವ ಈ ಕಾಲ-ದೇಗುಲಕ್ಕೆ 24 ಬೃಹದಾಕಾರದ ಚಕ್ರಗಳಿವೆ. ಒಂದು ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯದೇವನ ಮೂರು ಮುಖಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವಿಗ್ರಹ ಹುಟ್ಟು, ಬದುಕು, ಸಾವುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆಯೇ ಸೂರ್ಯೋದಯ, ನಡು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ, ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ಕಲ್ಪನೆ ಹೊಂದಿದ್ದು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಬಿಸಿಲು ಅದದೇ ಮೊಗದ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವಂತೆ ಅದದೇ ಚಕ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಹಾದು ಹೋಗಿ ನಿಗದಿತ ಸಮಯವನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಅರಿಯಲು ಸಹಾಯವಾಗುವಂತೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಂದೊಂದು ಚಕ್ರವೂ ಅದರ ಪುಟಿಗಳೂ ಗಡಿಯಾರ ಮತ್ತು ಅದರ ಮುಳ್ಳುಗಳಂತಿದ್ದು ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಸೂತ್ರಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಎಷ್ಟು ಕರಾರುವಕ್ಕಾಗಿ ಕಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಎಂದರೆ ಇಂದಿನ ಉನ್ನತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಜ್ಯಾಮಿತಿ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನೂ ಮೀರಿಸುವಂತಿದೆ.

ಗ್ರಹ, ತಾರೆ, ಗಿಡ, ಮರ ಹೂವು ಹಣ್ಣು, ಕ್ರಿಮಿ, ಕೀಟ, ಪಶು, ಪಕ್ಷಿ, ನೃತ್ಯ ಸಂಗೀತ, ಕಲೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ, ಮೋಕ್ಷ ಲೋಕಗಳ ಸಕಲ ವಿವರಗಳೂ ಈ ದೇವಾಲಯದ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮೂರ್ತೀಭವಿಸಿವೆ. ಇಂದಿನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೋಧಿಸಲ್ಪಡುವ ಎಲ್ಲ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳೂ ಈ ದೇವಾಲಯದ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿಂಬಿತವಾಗಿವೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಇಲ್ಲಿ ಕಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಲೈಂಗಿಕ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜನತೆಗೆ ಅಶ್ಲೀಲವೆನ್ನಿಸದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಲೈಂಗಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಒದಗಿಸಿದ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.

ಈ ದೇಗುಲವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದಾಗ ಇದರ ಮೇಲೆ ಬೃಹತ್ ಅಯಸ್ಕಾಂತ ಗೋಪುರವಿತ್ತಂತೆ. ಅದು ಸಮುದ್ರದ ಮೂಲಕ ದಾಳಿಯಿಡುತ್ತಿದ್ದ ವಿದೇಶಿ ಹಡಗುಗಳ ದಿಕ್ಸೂಚಿಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿ ಹಡುಗುಗಳು ದಿಕ್ಕು ತಪ್ಪುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದ್ದುದರಿಂದ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಅದನ್ನು ಉರುಳಿಸಿದರೆಂದೂ, ದೇವಾಲಯದ ಗರ್ಭ ಗುಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ವಜ್ರದ ತಿಲಕ ಹೊಂದಿದ್ದ ಸೂರ್ಯದೇವನ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಹೊತ್ತೊಯ್ದರೆಂದೂ ಈಗ ಅದು ವಜ್ರ-ತಿಲಕರಹಿತವಾಗಿ ಲಂಡನ್ನಿನ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿದೆಯೆಂದೂ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಸ್ಲಿನ್ ಬಟ್ಟೆ ನೇಯ್ದ ಭಾರತೀಯ ನೇಕಾರರ ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಮತ್ಸರದಿಂದ ಕೊಯ್ದುದನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದೆನಷ್ಟೆ. ಆದರೆ ಅಯಸ್ಕಾಂತ ಗೋಪುರವನ್ನು ಉರುಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಒಡಿಶಾದ ಕೊನಾರ್ಕದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ವಾಸ್ತುತಜ್ಞರ ತಲೆಯನ್ನೇ ಕತ್ತರಿಸಿ ಹಾಕಿದ್ದರು.
ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ಮರಳಿನಲ್ಲಿ ಹೂತುಹಾಕಿದ್ದ ಸೂರ್ಯದೇವನ ವಿಗ್ರಹವೇ ಈಗ ಜಗನ್ನಾಥಪುರಿಯಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರದೇವನ ವಿಗ್ರಹವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿತವಾಗಿರುವುದು ಎಂದೂ ಹೇಳಲಾಗುವುದು. ಈಗಂತೂ ಇದು ದೇವರಿಲ್ಲದ ಗುಡಿ. ಮೊಘಲರು. ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು, ಬ್ರಿಟಿಷರು, ದೇಸಿ ಚೋರರು ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದು ನಡೆಸಿರುವ ಕಾರುಬಾರು ನೋಡಿದರೆ ಈ ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಮೂಜಗಕ್ಕೂ ಹರಡಿತ್ತೆಂಬುದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಈ ದೇಗುಲ ದಿಕ್ಕುದೆಸೆಯಿಲ್ಲದೆ ಮರಳಿನಲ್ಲಿ, ಕುರುಚಲು ಕಾಡುಪೊದೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೂತು ಹೋಗಿತ್ತೆಂದೂ, ದರೋಡೆಕೋರರ ಆವಾಸ ಸ್ಥಾನವಾಗಿತ್ತೆಂದೂ, ನಂತರ ಇದರ ನೆಲೆ ಕಂಡುಹಿಡಿದು ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತೆಂದೂ, ಈಗ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದ ಮೇಲೆ ನಾವು ಈಗ ನೋಡುತ್ತಿರುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಅಸ್ಥಿಪಂಜರವೇ ಇಷ್ಟು ಸೊಗಸಾಗಿದ್ದರೆ ಮೂಲ ದೇಗುಲ ಎಷ್ಟು ದಿವ್ಯವಾಗಿತ್ತೋ ಎಂದು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ರೋಮಾಂಚನವಾಯಿತು.

ಇದರ ಮೂಲ ವಿಗ್ರಹ ಸೂರ್ಯನೋ, ಬುದ್ಧನೋ, ಸಿದ್ಧನೋ… ಅದರೆ ಬೃಹತ್ ವಜ್ರದ ತಿಲಕ, ಅದರ ಉಜ್ವಲ ಬೆಳಕು ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಷ್ಟೇ ಪ್ರಖರವಾಗಿದ್ದಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಚಕ್ರಗಳು ತಿರುಗುತ್ತಲೇ ಇರುವಾಗ ಯಾವುದು ಶಾಶ್ವತ? ಕಟ್ಟುವುದು, ಕೆಡವುವುದು ನಿರಂತರ. ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಭಗ್ನಗೊಳಿಸಿದವರೇ ಮುಂದೆ ಭವ್ಯವಾದ ಪ್ರೇಮ ದೇವಾಲಯವನ್ನು (‘ತಾಜ್ ಮಹಲ್’ನ್ನು) ಕಟ್ಟಲಿಲ್ಲವೇ? ಇದೆಲ್ಲ ಮನುಷ್ಯನ ಘನತೆ, ಕ್ಷುದ್ರತೆಯ ಚಲನೆಯ ಚಕ್ರಗಳು ಎಂದೆಲ್ಲ ಅಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಇತಿಹಾಸದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಉರುಹೊಡೆದು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪದವಿಪತ್ರ ಪಡೆದು ಬೀಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ತಮ್ಮ ಜೀವಮಾನದಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆಯಾದರೂ ಇಂತಹ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸುವುದು ಒಳಿತು ಎನ್ನಿಸಿತು.

ನೆತ್ತಿಯನ್ನು ಸುಡುತ್ತಿದ್ದ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ನೋಡಿ ಇವನನ್ನು ಎಲ್ಲಾದರೂ ನಾಕು ಗೋಡೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಬಂಧಿಸಿ ಪೂಜಿಸುವುದು ಸಾಧುವೇ ಎಂದು ಮನ ತರ್ಕಿಸಿ ನಗೆ ಬಂದಿತು.

Share

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Recent Posts More

  • 1 day ago No comment

    ಸವಿತಾ ನಾಗಭೂಷಣ ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ | ದಾರಿಯೇ ದೈವ… ವೈಷ್ಣೋದೇವಿ

    ಪ್ರವಾಸಿ ಸವಿತಾ ಕಂಡ ಇಂಡಿಯಾ   ಇದು ನಾನು 2011ರ ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಕೆಲ ಗೆಳತಿಯರೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಸಮೂಹದೊಂದಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ದರ್ಜೆಯ ರೈಲು ಪ್ರಯಾಣದ ಮೂಲಕ ಕೈಗೊಂಡ ಭಾರತ ಯಾತ್ರೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಬರೆದ ಪುಟ್ಟ ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ. ಇದು ಈಗಾಗಲೇ 12 ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಡಿ ಎಸ್ ನಾಗಭೂಷಣ ಅವರ ಸಂಪಾದಕತ್ವದ ‘ನವ ಮಾನವ’ ಸಮಾಜವಾದಿ ಮಾಸಿಕದ (ಈ ಪತ್ರಿಕೆ ನವೆಂಬರ್ 2011ರ ...

  • 6 days ago One Comment

    ಅಜ್ಜಿಗೇನು ಬೇಕು ಅಂತ ಅಜ್ಜಂಗೇನು ಗೊತ್ತು!

            ಕಥನ         ಅಜ್ಜ ಪೆನ್ಷನ್ ತರೋದಕ್ಕೆ ಅಂತ ಪೇಟೆಗೆ ಹೋಗಿದ್ದ. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಮನೆ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಕಾರು ಬಂದು ನಿಂತಿತು. ಕಾರಲ್ಲಿ ಅಜ್ಜಿಯ ಮಗ, ಸೊಸೆ ಮತ್ತೆ ಆರು ವರ್ಷದ ಮೊಮ್ಮಗ ಬಂದಿದ್ರು. ಅಜ್ಜಿಗೆ ಖುಷಿ ತಡೆಯಕ್ಕಾಗದೇ ಅಡಿಗೆ ಮನೆ ಸಂದಿ ಮೂಲೇನೆಲ್ಲಾ ಹುಡುಕಿದ್ಲು. ದಡಾ ಬಡಾ ಸದ್ದು ಮಾಡಿದ್ಲು, ಸರಾಪರಾ ಸದ್ದು ಮಾಡಿದ್ಲು. ಅಡುಗೆ ಮನೆಯಿಂದ ಕೊತಾಕೊತಾ ಸದ್ದು ...

  • 1 week ago No comment

    ವಸಂತದ ನೆನಪು; ಮಾಗುವ ಹುರುಪು!

      ಜಗತ್ತಿನ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯುತ್ತ ಸಾಗಿ, ನಮಗೆ ಈ ಜಗತ್ತು ಹೀಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಅಂತ ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುವವರೆಗಿನದು ಮಧ್ಯವಯಸ್ಸಿನ ಕಾಲ. ನಾವು ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ, ಕಲಿತದ್ದು, ಕೇಳಿದ್ದು, ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿದ್ದು ಎಲ್ಲವೂ ಬದಲಾಗುವ ವೇಳೆಗೆ ನಮಗೆ ವಯಸ್ಸಾಗಿಬಿಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಚಿಗುರು ಟಿಸಿಲೊಡೆದಿರುತ್ತದೆ.     ಕುಣಿದಾಡುವಷ್ಟು ಚೈತನ್ಯವಿರುವ ಯೌವನಕ್ಕೂ, ಕುಂದಿದ ಶಕ್ತಿಯ ಇಳಿಗಾಲದ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯಕ್ಕೂ ನಡುವೆ ಬರುವುದು ಮಧ್ಯವಯಸ್ಸು! ಹುಟ್ಟು, ಬದುಕು ,ಸಾವು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಬರುತ್ತದೆ. ಬದುಕನ್ನು ಹಲವರು ಸಾಧನೆಗಳ ...

  • 1 week ago No comment

    ಸವಿತಾ ನಾಗಭೂಷಣ ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ | ಬಂಗಾರದ ಹೊಳಪು, ಬೇಗುದಿಯ ನೆನಪು…

    ಪ್ರವಾಸಿ ಸವಿತಾ ಕಂಡ ಇಂಡಿಯಾ   ಇದು ನಾನು 2011ರ ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಕೆಲ ಗೆಳತಿಯರೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಸಮೂಹದೊಂದಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ದರ್ಜೆಯ ರೈಲು ಪ್ರಯಾಣದ ಮೂಲಕ ಕೈಗೊಂಡ ಭಾರತ ಯಾತ್ರೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಬರೆದ ಪುಟ್ಟ ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ. ಇದು ಈಗಾಗಲೇ 12 ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಡಿ ಎಸ್ ನಾಗಭೂಷಣ ಅವರ ಸಂಪಾದಕತ್ವದ ‘ನವ ಮಾನವ’ ಸಮಾಜವಾದಿ ಮಾಸಿಕದ (ಈ ಪತ್ರಿಕೆ ನವೆಂಬರ್ 2011ರ ...

  • 2 weeks ago No comment

    ಪ್ರಸಾದ್ ನಾಯ್ಕ್ ಪಟ್ಟಾಂಗ | ನನಗೂ ಒಬ್ಬ ಗೆಳೆಯ ಬೇಕು…

    ಆ ಘಟನೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಈಗಲೂ ನಗು ಉಕ್ಕುಕ್ಕಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಅಂದು ವಿಚಿತ್ರ ಘಟನೆಯೊಂದು ನಡೆದಿತ್ತು. ಅವು ನನ್ನ ಕಾಲೇಜಿನ ದಿನಗಳು. ಮಂಗಳೂರಿನ ಶಾಪಿಂಗ್ ಮಾಲ್ ಒಂದಕ್ಕೆ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಊಟಕ್ಕೆಂದು ಬಂದಿದ್ದ ನಾನು ಫುಡ್ ಕೋರ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸುಮ್ಮನೆ ಅಡ್ಡಾಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ಎತ್ತ ಹೋಗಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿಯದೆ ಸುಮ್ಮನೆ ಒಂದು ಕೌಂಟರಿನತ್ತ ನಡೆದು ಬೇಕಿದ್ದದ್ದನ್ನು ಆರ್ಡರ್ ಮಾಡಿದೆ. ಕೆಲಸವಿಲ್ಲದೆ ನೊಣ ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಹೆಂಗಸಿಗೆ ನನ್ನ ಆಗಮನವು ಅಂಥಾ ಉತ್ಸಾಹವೇನೂ ತರಲಿಲ್ಲವಾದರೂ ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದನ್ನೆಲ್ಲಾ ...


Editor's Wall

  • 11 May 2018
    1 month ago No comment

    ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕರು ಜೈಲಲ್ಲಿ ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್ ಭೇಟಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲವಾ?

    ಭಾರತದ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಧಾನಿ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರೂ ಅವರ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿಯೇ, ಅವರು ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್ ಭೇಟಿಯಾಗಿದ್ದರೆಂಬುದರ ಕುರಿತ ವಿವರ ಸಿಗುತ್ತದೆ. “ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದ್ದ ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್, ಬಟುಕೇಶ್ವರ್ ದತ್, ವೀರ್ ಸಾವರ್ಕರ್ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅವರನ್ನು ಯಾರಾದರೊಬ್ಬ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕರು ಹೋಗಿ ಕಂಡಿದ್ದರಾ? ಆದರೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕರು ಭ್ರಷ್ಟನೊಬ್ಬ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಅವನನ್ನು ನೋಡಲು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ” ಎಂದು ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಚುನಾವಣೆ ಪ್ರಚಾರ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ವಾಗ್ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ್ದರು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ...

  • 10 May 2018
    2 months ago No comment

    ಒಂದು ಪುಸ್ತಕ; ವಾರವಿಡೀ ಬಿಡುಗಡೆ!

    ಪುಸ್ತಕವೊಂದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಅದರ ಬಿಡುಗಡೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೂ ಕಡ್ಡಾಯವೆಂಬಂಥ ಕಾಲವಿತ್ತು. ಈಗಲೂ ಇಲ್ಲವೆಂದಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸಾವಿರ, ಲಕ್ಷದ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಹಣ ಸುರಿದು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡುವ ಬಿಡುಗಡೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಒಂದು ಪುಸ್ತಕದ ಕುರಿತ ಮಾತಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಆಪ್ತ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತದೆಯೇ? ದುಡ್ಡಿನ ವಿಚಾರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಆಯೋಜನೆ ಬೇಡುವ ಶ್ರಮ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದು. ಹಾಲ್ ಬುಕ್ ಮಾಡಬೇಕಾದಲ್ಲಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ಗೊತ್ತುಮಾಡುವುದು, ಅವರಿಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ಹೊಂದುವಂತೆ ದಿನಾಂಕ ನಿಗದಿಪಡಿಸುವುದು, ಆಮಂತ್ರಣ ಪತ್ರಿಕೆ ಪ್ರಕಟಿಸುವುದು, ...

  • 03 May 2018
    2 months ago No comment

    ಕಾದಂಬಿನಿ ಕಾಲಂ | ಏನಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಬದುಕು ದೂಡಬೇಕು

                      ಆಗೆಲ್ಲ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುವ, ದೇವರು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗುವ ಮತ್ತು ಕೇಳಿದ ವರ ಕೊಡುವ ಕಥೆಗಳು ಮಸ್ತು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾರಣ ನಾನು ದೇವರನ್ನು ಕಾಣುವ ಹಟಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆ.   ನನ್ನ ಜೊತೆ ಇವೆಲ್ಲ ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಘಟಿಸಿತ್ತೋ ಅರಿಯೆ. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ನೆರೆಮನೆಯ ಒಬ್ಬ ಹೆಂಗಸು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಮೂಕಕ್ಕ ಎಂದು ಅವರನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದುದು. ...

  • 30 April 2018
    2 months ago No comment

    ಅತ್ಯಾಚಾರ, ಹೋರಾಟದ ಐದು ವರ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಆ ಪುಟ್ಟ ಗೂಡು

    ತನ್ನ ಬದುಕಿನ ಅಮೂಲ್ಯ ಘಳಿಗೆಯೇ ಇಂಥದೊಂದು ಘಟನೆಗೆ ಬಲಿಯಾದ ಆಘಾತದಲ್ಲಿರುವ ಆಕೆ ಒಮ್ಮೆ ಗೆಲುವಾದವಳಂತೆ ಕಂಡರೂ ಮತ್ತೆ ಗಂಭೀರಳಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಎಷ್ಟು ಬೇಕೋ ಅಷ್ಟೇ ಮಾತು. ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಕನಸೂ ಒಡೆದುಹೋಗಿದೆ.   ಅನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟ, ಸಮಾಜದೆದುರು ದೊಡ್ಡ ಮನುಷ್ಯನಂತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮುಖವಾಡ ತೊಟ್ಟುಕೊಂಡ ಮತ್ತು ಸಾಧ್ಯವಿರುವಷ್ಟೂ ವಾಮಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲಂಥ ಅತ್ಯಂತ ಬಲಿಷ್ಠ ದುಷ್ಟನೊಬ್ಬನನ್ನು ಎದುರುಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವ ದಿಟ್ಟತನ ಹೇಗೆ ಅಗಾಧ ಸಾಗರದ ನಟ್ಟ ನಡುವಿನ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ...

  • 28 April 2018
    2 months ago No comment

    ಮೈಬಣ್ಣವೆಂಬ ಮಾನದಂಡ ಮತ್ತು ‘ವಿಪ್ಲವ’ ಮನಃಸ್ಥಿತಿಯ ರಾಜಕಾರಣ

    ಈ ‘ವಿಪ್ಲವ’ ಮನಃಸ್ಥಿತಿ ಅಧಿಕಾರಸ್ಥವಾದುದಾಗಿದೆ. ದೇವರು, ಧರ್ಮದ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಒಡೆಯುವುದನ್ನು ತನ್ನ ಪರಮೋನ್ನತಿ ಎಂಬಂತೆ ಭ್ರಮಿಸುವ ಈ ಕುರೂಪವು ಮನುಷ್ಯರ ಮೇಲೆ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಎತ್ತಿಕಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಹೆಣ್ಣಿನ ಮೇಲೆ ಹೆಣ್ಣನ್ನೇ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸುವ ಹುನ್ನಾರಗಳ ಮೂಲಕ, ನಿಜವಾದ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ನಾಶಗೈಯುತ್ತಿದೆ. 21 ವರ್ಷಗಳ ಕೆಳಗೆ ಅಂದರೆ 1997ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಸುಂದರಿ ಪಟ್ಟ ಗೆದ್ದ ಡಯಾನಾ ಹೇಡನ್ ಮೈಬಣ್ಣದ ಬಗ್ಗೆ ಅತಿ ಕೀಳು ಅಭಿರುಚಿಯಿಂದ ಮಾತನಾಡಿದ ತ್ರಿಪುರಾ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ವಿಪ್ಲವ್ ಕುಮಾರ್ ದೇವ್ ...