Share

ಸವಿತಾ ನಾಗಭೂಷಣ ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ | ಬಂಗಾರದ ಹೊಳಪು, ಬೇಗುದಿಯ ನೆನಪು…

ಪ್ರವಾಸಿ ಸವಿತಾ ಕಂಡ ಇಂಡಿಯಾ

 

ಇದು ನಾನು 2011ರ ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಕೆಲ ಗೆಳತಿಯರೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಸಮೂಹದೊಂದಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ದರ್ಜೆಯ ರೈಲು ಪ್ರಯಾಣದ ಮೂಲಕ ಕೈಗೊಂಡ ಭಾರತ ಯಾತ್ರೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಬರೆದ ಪುಟ್ಟ ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ. ಇದು ಈಗಾಗಲೇ 12 ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಡಿ ಎಸ್ ನಾಗಭೂಷಣ ಅವರ ಸಂಪಾದಕತ್ವದ ‘ನವ ಮಾನವ’ ಸಮಾಜವಾದಿ ಮಾಸಿಕದ (ಈ ಪತ್ರಿಕೆ ನವೆಂಬರ್ 2011ರ ಸಂಚಿಕೆಯಿಂದ ‘ಹೊಸ ಮನುಷ್ಯ’ ಎಂದು ಪುನರ್ನಾಮಕರಣಗೊಂಡಿತು) 2011ರ ಸೆಪ್ಟಂಬರಿನಿಂದ 2012ರ ಆಗಸ್ಟ್ ಸಂಚಿಕೆಗಳವರೆಗೆ ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿತ್ತು.

-ಸವಿತಾ ನಾಗಭೂಷಣ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ

 

ಭಾಗ-11

ಕ್ಕೆಲಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಮೃದ್ಧಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆದು ನಿಂತಿದ್ದ ಗೋಧಿಯ ಹೊಲಗಳನ್ನು ಕಣ್ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ನಾವು ಅಮೃತಸರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೆವು. ‘ಭಲ್ಲೆ! ಭಲ್ಲೆ!!’ ಭಂಗ್ರಾ ನೃತ್ಯ, ಹೊರವಾದ ಮೀಸೆ, ಕೈಬಳೆ. ಪೇಟಾ, ಕೃಪಾಣ – ಪಂಜಾಬಿನ ಜನ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಚಹರೆಯಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ತಳಿ ಎನಿಸದಿರಲಿಲ್ಲ.

ನಾವು ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಹೋಟೆಲಿನ ಆಸುಪಾಸಿನ ಹಾದಿ ಬೀದಿಗಳು, ಮನೆಯ ಮಾಳಿಗೆಗಳು, ಮನೆಯಂಗಳಗಳೂ ವಿಭಿನ್ನ ಬಗೆಯಲ್ಲಿದ್ದವು. ಹೋಟೆಲಿನ ವಾಸ್ತುವೂ ವಿಚಿತ್ರ ಬಗೆಯಲ್ಲಿದ್ದು, ನಾವು ಓಡಾಡುವಾಗ ಗಲಿಬಿಲಿಯಾಗುವಂತಿತ್ತು. ಹೋಟೆಲಿನ ಮಾಲೀಕ ಮಾತಿನ ಮಧ್ಯೆ ‘ದೇಶ ವಿಭಜನೆಯ ನಂತರ ಅರ್ಧ ಪಂಜಾಬು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಹೋಯಿತು, ಇನ್ನರ್ಧವಷ್ಟೇ ಇಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಿತು’ ಅಂದ. ಆ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಆತನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಏಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಾವು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲೂ, ಭಾರತದಲ್ಲೂ ಇದ್ದೇವಲ್ಲವೇ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿ ನಕ್ಕೆವು. ಭಾರತವು ಸುಭದ್ರ ಬಾಹುಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ವಿಕಲಚೇತನ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಯಿತೇ? ನೆತ್ತಿಯ ಮೇಲೊಂದು ತೂಗು ಕತ್ತಿ ಬೇರೆ! ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಹೇಗೆ ದುಃಖದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಇಲ್ಲವೋ, ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೂ ಬಿಡುಗಡೆಯಿಲ್ಲವೇನೋ! ಪಂಜಾಬಿನ ಮಟ್ಟಿಗಂತೂ ಇದು ನಿಜವೇ… ಅಲ್ಲಿನ ಜನರ ಮೇಲೆ ವಿಭಜನೆಯ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ನೆನಪು ಇನ್ನೂ ಕವಿದಂತಿದೆ.

ದೇಶ ವಿಭಜನೆಯ ಕಾಲದ ಹಿಂಸೆ, ಜಲಿಯನ್ವಾಲಾಬಾಗ್ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡ, ವಿಫಲ ಖಲಿಸ್ತಾನ ಹೋರಾಟದ ಹಿಂಸೆ, ಆಪರೇಷನ್ ಬ್ಲೂ ಸ್ಟಾರ್, ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಸಾವಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿನ ಸಿಕ್ಖರ ನರಹತ್ಯೆ -ಇವೆಲ್ಲ ನನ್ನ ಮನದಲ್ಲಿ ಹಾದುಹೋದವು. ಈ ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಮೀರಿದ ಅವರ ಜೀವನ ಪ್ರೀತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಚ್ಚರಿ ಹುಟ್ಟಿತು. ಮನುಷ್ಯ ಚರಿತ್ರೆ ಎಂದರೇನು? ಒಡೆದು ಬಾಳುವುದೇ? ಅಥವಾ ಅದೇ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಒಂದಾಗಲು ಹಂಬಲಿಸುವುದೇ? ನಿರಂತರ ರಕ್ತಪಾತ, ಹಿಂಸೆ. ಎಲ್ಲೋ ಕೋಲ್ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ, ಸಹನೆ, ಔದಾರ್ಯ…

ನನ್ನ ಯೋಚನಾ ಲಹರಿ ಹೀಗೆ ಹರಿದಿರಲು ‘ಆಯಿಯೇ ಬಹೆನ್ ಜೀ ಬೈಠಿಯೇ’ ಎನ್ನುತ್ತಾ ಸರ್ದಾರ್ಜಿಯೊಬ್ಬ ಜೀಪೊಂದನ್ನು ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ. ನಮ್ಮ ಪಯಣ ಸ್ವರ್ಣ ಮಂದಿರದತ್ತ ಸಾಗಿತ್ತು. ಅವೊತ್ತು ವೈಶಾಖಿ ಹಬ್ಬವಾದ್ದರಿಂದ ಗುರುದ್ವಾರ ಗಿಜಿಗುಡುತ್ತಿತ್ತು. ಅಸಾಧ್ಯ ಜನಸಂದಣಿ. ಮಂದಿರದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದ ಬಳಿ ಇದ್ದ ಚಪ್ಪಲಿಗಳ ಗುಡ್ಡಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ಚಪ್ಪಲಿಗಳನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿದೆವು. ಮರಳಿ ಬರುವಾಗ ಇವು ನಮಗೆ ಸಿಗುವುದು ಖಚಿತವೋ ಎಂದು ಯೋಚಿಸುತ್ತಾ ನೂಕು-ತಾಕಿನ ನಡುವೆ ಏಗುತ್ತಾ ಮಂದಿರದ ಕೊಳದ ಬಳಿ ತಲುಪಿ ಉಸಿರು ಬಿಟ್ಟೆವು. ಇರುವೆಯೋಪಾದಿಯಲ್ಲಿ ಜನ ಸಂದಣಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ದೊಡ್ಡ ಶಾಮಿಯಾನಾದೊಳಗೆ ಭಕ್ತರು ನೆರೆದು ತಾರಕ ಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಭಜನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ಸಿಕ್ಖರ ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಂಥ ‘ಗ್ರಂಥ ಸಾಹೇಬ’ ಇರಿಸಿರುವ ಮುಖ್ಯ ಮಂದಿರದ ಬಳಿ ಅದನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಸರತಿಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸಾವಿರ ಸಾವಿರ ಭಕ್ತರು ನಿಂತಿದ್ದರು. ನಾವು ಈ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವ ಆಸೆಯನ್ನೇ ತೊರೆದು ಕೊಳದಲ್ಲಿ ಕಾಲು ತೊಳೆದು ಭವ್ಯವಾದ ಪ್ರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸುತ್ತು ಹಾಕಿ ದೂರದಿಂದಲೇ ಗುರು ಗ್ರಂಥ ಸಾಹೇಬ್ಗೆ ನಮಿಸಿದೆವು. ‘ಹೇ ಪ್ರಭು! ಲಕ್ಷಾಂತರ ಪುಟಗಳನ್ನು ಓದಿ ಏನೆಲ್ಲ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದರೂ, ಸಾಗರದಷ್ಟು ಮಸಿಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ವಾಯುವೇಗದಲ್ಲಿ ಬರೆದರೂ ನಿನ್ನನ್ನಾಗಲೀ, ನಿಮ್ಮ ನಾಮವನ್ನಾಗಲೀ ಅರಿಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ’ ಎಂದಿದ್ದರಲ್ಲವೇ ಸಿಖ್ ಗುರು ನಾನಕರು. ಅ ದಿವ್ಯಚೇತನಕ್ಕೆ ಮನದಲ್ಲೇ ವಂದಿಸಿದೆನು. ಅಲ್ಲೇ ಸನಿಹದಲ್ಲಿ ಎತ್ತರದ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರು ಸರತಿಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದನ್ನು ನೋಡಿ ಏನೋ ವಿಶೇಷವಿರಬೇಕೆಂದು ನಾವೂ ಸಾಲಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡೆವಾದರೂ ಅದು ಏಕೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗದೆ ಮತ್ತು ಆ ನೂಕುನುಗ್ಗಲಿನಲ್ಲಿ ಉಸಿರು ಕಟ್ಟಿದಂತಾಗಿ ನಾವು ಕೆಲವರು ಹೇಗೋ ಪಾರಾಗಿ ಹೊರಬಂದು ಒಂದು ಎತ್ತರದ ಜಾಗ ಆರಿಸಿಕೊಂಡು ಜನಜುಂಗುಳಿ ನೋಡುತ್ತಾ ಕೂತೆವು.

ನನ್ನ ಸಹ ಯಾತ್ರಿಕರೆಲ್ಲರೂ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೋ ಚದುರಿ ಹೋಗಿದ್ದರು. ಒಂದು ತಾಸಿನ ನಂತರ ನಮ್ಮ ಗುಂಪಿನ ರುಕ್ಮಿಣಿ ಆ ಮಂಟಪದಿಂದ ಪ್ರಸಾದ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ವಿಜಯೀ ನಗೆ ಬೀರುತ್ತಾ ಅಲ್ಲಿ ಗುರುಗಳ ಸಾಹಿತ್ಯವಿದೆಯಷ್ಟೇ ಎನ್ನುತ್ತಾ ನಮಗೂ ಪ್ರಸಾದ ಹಂಚಿದರು. ಕೊಳದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡುತ್ತಿದ್ದ ಮಂದಿರದ ಮನೋಹರ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಅದೆಷ್ಟೋ ಹೊತ್ತು ಕುಳಿತಿದ್ದೆವು. ಇಂತಹ ಒಂದು ವೈಶಾಖಿ ಹಬ್ಬದ ದಿನವೇ ಜಲಿಯನ್ ವಾಲಬಾಗ್ನಲ್ಲಿ ಅಮಾಯಕರ ಹತ್ಯೆ ನಡೆದದ್ದು. ಎಂದು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡೆವು.

ನಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಪಯಣ ಅಲ್ಲಿಗೇ ಆಗಿತ್ತು. ಅಪಾರ ಜನಸಂದಣಿಯನ್ನು ಭೇದಿಸುತ್ತಾ ನಮ್ಮ ಚಪ್ಪಲಿಗಳನ್ನು ತಡಕುತ್ತಾ ಇರುವಾಗ ಅಲ್ಲಿನ ಸರ್ದಾರ್ಜಿಯೊಬ್ಬ ನನ್ನ ಸಹಯಾತ್ರಿಕರೊಬ್ಬರನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ದುರುದುರು ನೋಡುತ್ತಾ, ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಅವರ ಸೆರಗನ್ನು ಅವರ ತಲೆಯ ಮೇಲೆಳೆದು ಮಣಮಣ ಎಂದು ಬೈದು ತೋರುಬೆರಳಾಡಿಸಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಬೆದರಿಸಿ ದಾಟಿಹೋದ. ಧರ್ಮ ಯಾವುದಾದರೇನು, ದೇಶ ಯಾವುದಾದರೇನು ಕರ್ಮಠತನದಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇನೂ ಅಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದುಕೊಂಡು ಜಿಗುಪ್ಸೆಪಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಹೊರಬಂದೆವು.

ಸನಿಹದಲ್ಲೇ ಇದ್ದ ಜಲಿಯನ್ ವಾಲಾಬಾಗ್ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರೆ ಗಾಯದ ಮೇಲೆ ಉಪ್ಪು ಸುರಿದಂತೆ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಮೋಜು-ಮಸ್ತಿ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು! ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಡೈಯರ್ನ ರಾಕ್ಷಸೀ ಕೃತ್ಯಕ್ಕೆ ಈಡಾಗಿ ಪ್ರಾಣ ತೆತ್ತ ನೂರಾರು ನಾಗರೀಕರ ಸ್ಮಾರಕದ ಬಳಿ ಜನ ಸಿಹಿ ತಿನಿಸು ಸವಿಯುತ್ತಾ ಕೇಕೆ ಹಾಕುತ್ತಾ ವಿವಿಧ ಉಲ್ಲಾಸಗಳ ಭಾವ ಭಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ, ಅದರಲ್ಲೂ ಯುವಕ ಯುವತಿಯರು ಚಿತ್ರ ತೆಗೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ನಮ್ಮ ಯುವಜನತೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಶಿಕ್ಷಣ, ಚರಿತ್ರೆಗೆ ಅವರು ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದನ ಗಾಬರಿ ಹುಟ್ಟಿಸಿತು. ಈ ಹೊತ್ತಿಗೂ ನಮ್ಮ ನಡುವೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ಹಿಂಸೆ-ಹತ್ಯಾಕಾಂಡಗಳಿಗೆ ಇವರು ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತಿರುವ ರೀತಿ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಇರದಿರುವಾಗ ಭವಿಷ್ಯ ಭಾರತದ ಬಗ್ಗೆ ನೆನೆದು ತತ್ತರಿಸುವಂತಾಯಿತು.

Share

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Recent Posts More

  • 5 days ago No comment

    ಕಾದಂಬಿನಿ ಕವಿತೆಗಳ ಇನ್ನೊಂದು ಕಟ್ಟು: ಫಸ್ಟ್ ಲುಕ್

    ಹೊಸ ಪುಸ್ತಕ       ಕಾದಂಬಿನಿ ಅವರ ಎರಡನೇ ಕಾವ್ಯ ಸಂಕಲನ ‘ಕಲ್ಲೆದೆಯ ಮೇಲೆ ಕೂತ ಹಕ್ಕಿ’ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದೆ. 100 ಕವಿತೆಗಳಿವೆ ಈ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ. ಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ವಿಮರ್ಶಕ, ರಂಗಕರ್ಮಿ ವಸಂತ ಬನ್ನಾಡಿ ಅವರ ಮುನ್ನುಡಿ, ಕವಿ ಹೆಚ್ ಎಸ್ ಶಿವಪ್ರಕಾಶ್ ಅವರ ಬೆನ್ನುಡಿ ಇದೆ. “ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಸಂಕಟಗಳಿಗೆ ಮಾತು ಕೊಡಬೇಕು ಎಂಬುದು ಕಾದಂಬಿನಿ ಕಾವ್ಯದ ಕೇಂದ್ರಪ್ರಜ್ಞೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದರೆ ಮನಸ್ಸು ಕೊಳಕಾಗುವುದೆಂಬ ಮನೋಭಾವ ...

  • 1 week ago No comment

    ಕಾಲದ ಬೆವರಿನ ಬಡಿತಗಳು

    ಕವಿಸಾಲು   ಹುಲ್ಲಿನೆಳೆಗಳಲಿ ಬಿದಿರ ಕೊಂಬಿಗೆ ಆತುಗೊಂಡ ಜೋಪಡಿಯೊಳಗ ಚುಕ್ಕಿಗಳ ದಿಂಬಾಗಿಸಿದ ಹೊಂಗೆಯ ನೆರಳಿನ ಗುರುತುಗಳು ಸಗಣಿಯಿಂದ ಸಾರಿಸಿದ ಪಡಸಾಲಿ ಮದುವಣಗಿತ್ತಿಯಂತೆ ವಳ್ಳು ಬೀಸುಕಲ್ಲುಗಳ ಹೊಕ್ಕಳಲಿ ದಕ್ಕಿಸಿಕೊಂಡ ಅವಳು ನಡುಮನೆಯ ಮೈದಾನದಾಗ ನಡುಗಂಬದ ನೆಲೆ ಬಿರುಕ ಕಿಂಡಿಗಳಲಿ ಮುರಿದ ಟೊಂಗೆಗಳೆಲ್ಲಾ ಬೆಸೆದು ಗುಡಿಸಲ ಕಣ್ಣಾಗಿ ಚಂದಿರನ ಜೋಗುಳ ಕಟ್ಯಾವು ಗಾಯದ ಬೆನ್ನು ನಿದ್ರಿಸಲು ಮಳೆಯ ರಭಸದಲಿ ಕೆರೆಯಂತಾಗುವ ಜೋಪಡಿಯೊಳಗ ಎಳೆಯ ರೆಕ್ಕೆಗಳನು ಪಕ್ಕೆಲುಬಲಿ ಅವಿತುಕೊಂಡು ಬೆಚ್ಚನೆಯ ಭರವಸೆ ತುಂಬ್ಯಾಳೊ ...

  • 1 week ago No comment

    ಕಾಲ ಮತ್ತು ನಾನು

          ಕವಿಸಾಲು       ಅಂತರಂಗದ ಅನಿಸಿಕೆಗಳ ಅದ್ಭುತ ರಮ್ಯ ಕನಸುಗಳ ಜತನವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ರಹಸ್ಯಗಳ ದುಂಡಗೆ ಬರೆದು ದಾಖಲಿಸಿ ಸಾವಿರ ಮಡಿಕೆಗಳಲಿ ಒಪ್ಪವಾಗಿ ಮಡಚಿ ಮೃದು ತುಟಿಗಳಲಿ ಮುತ್ತಿಟ್ಟು ಬೆವರ ಕೈಗಳಲಿ ಬಚ್ಚಿಟ್ಟು ಯಾರೂ ಕಾಣದಾಗ ಕದ್ದು ಹಿತ್ತಲಿನ ತೋಟಕ್ಕೆ ಒಯ್ದು ನನ್ನ ನಾಲ್ಕರಷ್ಟೆತ್ತರದ ಮರ ದಟ್ಟಕ್ಕೆ ಹರಡಿದ ಎಲೆಗಳ ನಡುವೆ ಟೊಂಗೆಗಳ ಸೀಳಿನಲಿ ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟೆ ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಮರ ಮರವಾಗಿ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ ರಹಸ್ಯಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ...

  • 1 week ago No comment

    ಭಾವನೆಗಳ ಜೊತೆ ಆಡುವವರ ಮೇಲೊಂದು ಕಡಿವಾಣ

    ದೇಶ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹಾ ಚುನಾವಣೆಯ ಅಖಾಡದೊಳಕ್ಕೆ ಮುಗ್ಗರಿಸುತ್ತಿರುವ ಈ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಹಲವು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಂಗತಿಗಳು ದೇಶದ ಪಾಲಿಗೆ ಸಂಕಟವನ್ನೂ ದೇಶದೊಳಗೇ ಒಂದು ತಳಮಳವನ್ನೂ ಉಂಟುಮಾಡಿವೆ.   17ನೇ ಲೋಕಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಗೆ ದಿನ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಎರಡು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದು, ಸೇನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಯಾವುದೇ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಎಳೆದು ತರುವಂತಿಲ್ಲ; ಎರಡನೆಯದು, ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಅಯ್ಯಪ್ಪಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರವೇಶ ವಿವಾದವನ್ನು ಚುನಾವಣಾ ವಿಷಯವಾಗಿ ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವಂತಿಲ್ಲ. ದೇಶದ ...

  • 2 months ago No comment

    ಪಂಡಿತರ ಹಳ್ಳಿಯ ‘ಮಂದರಗಿರಿ’

                  ಇದು ಪ್ರವಾಸಿಗಳ ಯುಗ. ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ಜನರಿಗೀಗ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೂರುವುದೆಂದರೆ ಬಹಳ ಬೇಜಾರಿನ ಸಂಗತಿ. ಆಗೀಗಲಾದರೂ ದೊಡ್ಡ ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ಪ್ರವಾಸಗಳಿಗೆ ಹೋದರೆ ಮನಸ್ಸಿಗೂ ಸುಖ ಎನ್ನುವ ತಲೆಮಾರಿನವರು ಈಗ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತಾರೆ. ಹೆಸರುವಾಸಿ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಸದಾ ಜನಜಂಗುಳಿಯಿರುತ್ತದೆ. ದೂರದ ಊರುಗಳೆಂದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ತಯಾರಿ ಬೇಕು. ಹಲವು ದಿನಗಳ ಸಿದ್ಧತೆ, ಪ್ರಯಾಣ, ವಿಪರೀತ ಖರ್ಚು ಎಲ್ಲವೂ ಹೌದು. ವಯಸ್ಸಾದವರಿಗೆ ...


Editor's Wall

  • 12 March 2019
    1 week ago No comment

    ಭಾವನೆಗಳ ಜೊತೆ ಆಡುವವರ ಮೇಲೊಂದು ಕಡಿವಾಣ

    ದೇಶ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹಾ ಚುನಾವಣೆಯ ಅಖಾಡದೊಳಕ್ಕೆ ಮುಗ್ಗರಿಸುತ್ತಿರುವ ಈ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಹಲವು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಂಗತಿಗಳು ದೇಶದ ಪಾಲಿಗೆ ಸಂಕಟವನ್ನೂ ದೇಶದೊಳಗೇ ಒಂದು ತಳಮಳವನ್ನೂ ಉಂಟುಮಾಡಿವೆ.   17ನೇ ಲೋಕಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಗೆ ದಿನ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಎರಡು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದು, ಸೇನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಯಾವುದೇ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಎಳೆದು ತರುವಂತಿಲ್ಲ; ಎರಡನೆಯದು, ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಅಯ್ಯಪ್ಪಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರವೇಶ ವಿವಾದವನ್ನು ಚುನಾವಣಾ ವಿಷಯವಾಗಿ ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವಂತಿಲ್ಲ. ದೇಶದ ...

  • 08 December 2018
    3 months ago No comment

    170ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಭತ್ತದ ತಳಿಗಳ ಜೋಪಾನ ಮಾಡಿದ್ದ ಜಯರಾಮನ್

    ಬೀಜಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ತಮಿಳ್ನಾಡಿನಾದ್ಯಂತ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಶೈಲಿಯ ಅಳವಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಬೀಜ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಜಯರಾಮನ್ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಡಿದ್ದರು.   ಭಾರತದ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದ, ನೂರಾರು ಭತ್ತದ ತಳಿಗಳ ಪುನಶ್ಚೇತನಕ್ಕೆ ಕಾರಣರಾಗಿದ್ದ ತಮಿಳ್ನಾಡಿನ ಕೆ ಆರ್ ಜಯರಾಮನ್ ನಿಧನರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಕ್ಯಾನ್ಸರಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರು. ನೆಲ್ (ಭತ್ತವನ್ನು ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಹೀಗೇ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಎಂದೇ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದ ಜಯರಾಮನ್, 170 ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಳೀಯ ಭತ್ತದ ವೈವಿಧ್ಯಗಳನ್ನು ಪುನಶ್ಚೇತನಗೊಳಿಸಿದ್ದುರ. ...

  • 30 November 2018
    4 months ago No comment

    ರಕ್ಕಸ ವ್ಯೂಹದಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣಿನ ಹೋರಾಟ

    ಮನೆಯೊಳಗೇ ಹಂತಕರಿದ್ದರೆ ಮಹಿಳೆ ಇನ್ನೆಲ್ಲಿ ಹೋಗಬೇಕು ಎಂಬುದೇ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಬಹಳಷ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾಲಿಗೆ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೊಂದು ತಾಣವೇ ಇಲ್ಲ.    2017ರಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕೊಲೆಯಾದ ಒಟ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರು 87 ಸಾವಿರ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರು ಇಲ್ಲವೆ ಗಂಡ, ಪ್ರಿಯಕರ, ಪರಿಚಿತರಿಂದ ಹತ್ಯೆಯಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂಖ್ಯೆಯೇ 50 ಸಾವಿರ. ಈ ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳಿಸುವ ಅಂಕಿಅಂಶವನ್ನು ಬಯಲು ಮಾಡಿರುವುದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯು ಮೊನ್ನೆ ನ.25ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರುವ ಅಧ್ಯಯನ ವರದಿ. ನವೆಂಬರ್ 25, ...

  • 29 November 2018
    4 months ago No comment

    ರೈತರ ಸಂಕಟಗಳಿಗೆ ಸಿಗುವುದೆ ಮುಕ್ತಿ?

      ಕಳೆದ ವರ್ಷದ ನಾಸಿಕ್-ಮುಂಬಯಿ ಕಿಸಾನ್ ಲಾಂಗ್ ಮಾರ್ಚ್ ಅನ್ನೇ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ‘ಸಿಂಗೂರು- ರಾಜಭವನ್ ಕಿಸಾನ್ ಮುಕ್ತಿಮಾರ್ಚ್’ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಖಿಲಭಾರತ ಕಿಸಾನ್ ಸಭಾದ ಜನರಲ್ ಸೆಕ್ರೆಟರಿ ಹನ್ನಾನ್ ಮೊಲ್ಲಾ ಅವರು ‘ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬರಬೇಕೆನ್ನುವ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ರೈತರ ಸಂಕಟಗಳಿಗೆ ಜೊತೆಯಾಗುವ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ನಿಲುವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲಿ’ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.     ಕಳೆದ ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 3 ಲಕ್ಷ ರೈತರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗಳಾಗಿವೆ ಎನ್ನುವುದು ಭಾರತದ ರೈತರ ಸಂಕಟಗಳ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ನರೇಂದ್ರ ...

  • 09 November 2018
    4 months ago No comment

    ಹೊಸ ಕಾಲದ ಹರಕೆಯ ಕುರಿಗಳು!

      ಅಮಾಯಕತೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಮೌನಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿಹಾಕುವ ಇವತ್ತಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮಾತು ಸೋಲದಂತೆ ಕಾಯುವುದಕ್ಕೆ ಮೌನದ ಜರೂರು ಇನಿತಾದರೂ ಇದೆ ಎಂದು ನಂಬುವುದೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.     ಗೆಳೆಯರೊಬ್ಬರು ಕೆಲ ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ, ನಿಮ್ಮ ಇಷ್ಟದ ಮೂರ್ನಾಲ್ಕು ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸಿ ಎಂದು ಕೇಳಿದರು. ನಾನು ಯೋಚಿಸಿದೆ. ಇಷ್ಟದ ಯಾವುದೇ ಕೃತಿಯನ್ನು ನಮ್ಮೊಳಗೇ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸುಲಭ ಮತ್ತು ಅದು ನಮಗೆ ಆಪ್ತವಾಗುವಂಥದ್ದು. ಆದರೆ ಯಾಕೆ ಇಷ್ಟ ಎಂದು ವಿವರಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಾಗಲೇ ...